Báo cáo của Quỹ hỗ trợ phát triển HTX, LMHTXVN tại Hội nghị: “Tăng cường năng lực hoạt động và liên kết giữa các Trung tâm trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế- Nha Trang, tháng 6/2008

I. GIỚI THIỆU CHUNG

Thực hiện Quyết định số 246/2006/QĐ – TTg ngày 27 tháng 10 năm 2006 của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã, Quyết định số 59/2007/QĐ–BTC ngày 11 tháng 07 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về việc phê duyệt Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã; được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của thường trực Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, đến ngày 19 tháng 12 năm 2007 công tác chuẩn bị của Quỹ (bao gồm cơ chế, tổ chức bộ máy và nhân sự,cơ sở vật chất) đã được hoàn tất và chính thức khai trương đi vào hoạt động.

II. NHỮNG KẾT QUẢ BƯỚC ĐẦU, NHỮNG HẠN CHẾ, TỒN TẠI VÀ NGUYÊN NHÂN

1. Kết quả đạt được

          Ngay sau khi đi vào hoạt động, Quỹ đã tích cực tuyên truyền, hướng dẫn, giúp đỡ các hợp tác xã lập hồ sơ dự án vay vốn; thực hiện tiếp nhận, phân loại, lựa chọn dự án khả thi để xem xét duyệt cho vay; ký các hợp đồng hỗ trợ vốn với số vốn gần 20 tỷ đồng để giúp các hợp tác xã đổi mới công nghệ kỹ thuật, phát triển sản phẩm, mở rộng quy mô, nâng cao năng lực kinh doanh trong các lĩnh vực: Vận tải, chế biến nông lâm thuỷ sản, nông nghiệp, dịch vụ... Vốn vay được đưa vào đúng đối tượng, sử dụng đúng mục đích, đáp ứng một phần nhu cầu bức xúc về vốn của các hợp tác xã và đã bước đầu phát huy hiệu quả, giúp các hợp tác xã đầu tư nâng cao năng lực sản xuất kinh doanh, giải quyết việc làm và thu nhập cho xã viên và người lao động.

          2. Hạn chế, tồn tại và nguyên nhân

          Bên cạnh đó, qua thực tế triển khai thời gian qua cho thấy việc tiếp cận vốn vay từ Quỹ của các hợp tác xã còn hạn chế, nhu cầu vay vốn của các hợp tác xã là rất lớn nhưng số lượng hợp tác xã tiếp cận còn chưa nhiều, không ít các hợp tác xã có nhu cầu vay nhưng không đủ tài sản thế chấp, dự án xin vay còn đơn giản, sơ sài, chưa đáp ứng yêu cầu… Những hạn chế trên do cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, đó là:

          - Quy mô vốn của Quỹ trung ương và kể cả Quỹ ở một số địa phương đã thành lập còn hạn chế, bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu.

          - Khủng hoảng tài chính - tiền tệ, lạm phát làm ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động đầu tư của các hợp tác xã.

          - Chính sách đất đai đối với hợp tác xã còn nhiều bất cập. Nhiều hợp tác xã chưa được cấp GCNQSD đất, do đó khó khăn trong thế chấp để vay vốn .

          - Trình độ, năng lực của cán bộ quản lý hợp tác xã còn hạn chế, bất cập, thiếu năng động trong cơ chế thị trường, thiếu kỹ năng trong việc xây dựng dự án và xác lập hồ sơ vay vốn. Không ít hợp tác xã còn thiếu định hướng, lúng túng trong hoạt động và định hướng đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh.

          - Do mới thành lập lực lượng cán bộ Quỹ còn mỏng, cần phải tiếp tục kiện toàn để đáp ứng yêu cầu đặt ra.

          - Công tác hướng dẫn, tư vấn giúp đỡ các hợp tác xã xây dựng chiến lược đầu tư kinh doanh cũng như xác lập hồ sơ dự án vay vốn còn chưa được quan tâm đúng mức.

          3. Đánh giá chung

Từ thực tế triển khai trong thời gian qua cho thấy:

          - Ở địa bàn nào có sự quan tâm sát sao của Liên minh địa phương thì ở đó các HTX có điều kiện nhanh chóng tiếp cận vay vốn Quỹ.

          - Ở đâu, đội ngũ cán bộ quản lý hợp tác xã có trình độ, năng lực, năng động thì ở đó hợp tác xã có định hướng đầu tư rõ ràng, hiệu quả, có khả năng xác lập hồ sơ dự án, huy động và sử dụng tốt vốn vay để thúc đẩy phat triển sản xuất kinh doanh của hợp tác xã.

          III. PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP TRONG THỜI GIAN TỚI

          - Tranh thủ sự giúp đỡ của các Bộ, ngành để tăng quy mô vốn điều lệ từ NSNN cho Quỹ ở Trung ương, đồng thời đẩy mạnh việc huy động vốn dưới mọi hình thức, trong đó chú trọng khai thác nguồn vốn từ nước ngoài, các tổ chức Quốc tế, tổ chức phi chính phủ; tiếp tục kiện toàn, nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, nâng cao năng lực hoạt động của Quỹ ở Trung ương.

          - Tranh thủ các nguồn lực ở địa phương để lập Quỹ hỗ trợ vốn cho các hợp tác xã theo hướng Liên minh địa phương tiếp nhận trực tiếp triển khai hoặc uỷ thác cho Quỹ Trung ương triển khai hỗ trợ cho các hợp tác xã trên địa bàn.

          - Xây dựng hệ thống liên kết giữa Quỹ Trung ương và các Quỹ địa phương theo hướng Quỹ Trung ương là đầu mối hướng dẫn, tư vấn và phối hợp cùng Quỹ địa phương triển khai hỗ trợ vốn cho các HTX theo các hình thức khác nhau như hợp vốn đồng tài trợ, uỷ thác…

          - Tăng cường tuyên truyền; phối hợp đào tạo bồi dưỡng, tập huấn nâng cao trình độ năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý hợp tác xã về xây dựng chiến lược, kế hoạch hoạt động, kỹ năng xây dựng dự án, phương án sản xuất kinh doanh, năng lực quản lý, sử dụng vốn…

          IV. MỘT SỐ ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ

1.      Đối với nhà nước

          - Đề nghị cần rà soát lại các chính sách khuyến khích phát triển hợp tác xã để nghiên cứu, điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp, đảm bảo được thực thi trên thực tiễn, đặc biệt là chính sách đào tạo bồi dưỡng, chính sách đất đai.

          - Tạo điều kiện cân đối, bổ sung vốn điều lệ từ NSNN cho Quỹ và bố trí đưa vào danh mục vận động vốn ODA cho Quỹ để tăng nguồn lực đáp ứng nhu cầu vốn cho các hợp tác xã.

          - Đối với Liên minh Trung ương: Đề nghị có ý kiến với chính phủ, các Bộ, ngành tạo điều kiện tăng nguồn lực cho Quỹ; đồng thời tham gia đề xuất bổ sung, hoàn thiện chính sách đối với hợp tác xã.

2.     Đối với Liên minh địa phương

          - Đề nghị cần tranh thủ, khai thác có hiệu quả các nguồn lực ở địa phương để thiết lập Quỹ hỗ trợ vốn cho các hợp tác xã trên địa bàn.

          - Tăng cường phối hợp đào tạo tập huấn, tư vấn về cơ chế, hồ sơ thủ tục vay vốn và kỹ năng xây dựng dự án, phương án sản xuất kinh doanh cho các hợp tác xã.