Động lực phát triển kinh tế tập thể

PDF.InEmail

 
 Nhiều năm qua, cùng với các thành phần kinh tế khác, kinh tế tập thể, trong đó nòng cốt là hợp tác xã (HTX) đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế và ổn định an sinh xã hội. Mặc dù đã phát huy những hiệu quả tích cực, tuy nhiên, các HTX vẫn gặp nhiều khó khăn trong hoạt động, đòi hỏi phải có những thay đổi kịp thời để có thể trụ vững trong bối cảnh mới, trong thời đại công nghiệp 4.0 với thị trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Xưởng chế biến thanh long của Hợp tác xã Thanh long Tầm Vu, huyện Châu Thành (Long An).

 

“Điểm sáng” HTX

Huyện Châu Thành (tỉnh Long An) trong vòng 10 năm trở lại đây nổi lên như một vùng trồng thanh long mang lại giá trị kinh tế cao. Năm 2008, từ những nông hộ trồng, sản xuất đơn lẻ, 13 thành viên tại ấp Hội Xuân (thị trấn Tầm Vu) đã tìm đến ngôi nhà chung là HTX Thanh long Tầm Vu, với số vốn ban đầu đóng góp là 250 triệu đồng để liên kết với nhau, cùng đưa trái thanh long Việt Nam đến với người tiêu dùng của nhiều nước trên thế giới. Đến nay, HTX Thanh long Tầm Vu đã có 40 thành viên, vốn điều lệ là bốn tỷ đồng.

Nhớ lại những ngày khi chưa tham gia vào HTX, anh Huỳnh Nguyên Huân (xã An Lục Long) - một thành viên của HTX chia sẻ: Gia đình anh bắt đầu trồng thanh long từ năm 2007. Thời điểm đó, sản phẩm thanh long bán chủ yếu cho thương lái. Phải qua nhiều bước trung gian cho nên giá bán thường thấp và thiếu ổn định, đầu vào nhiều khi mua phải phân bón giả hoặc kém chất lượng, giống không đạt tiêu chuẩn,… dẫn đến tình trạng “không được mùa”. Kể từ khi vào HTX, được HTX bao tiêu sản phẩm toàn bộ quy trình từ đầu vào đến đầu ra, tình trạng nêu trên đã không còn xảy ra. “Thanh long được HTX hợp đồng bao tiêu với giá ưu đãi (giá thu mua của HTX luôn cao hơn giá thị trường có lúc tới 1.000 đến 2.000 đồng/kg), ổn định, giá bán hiện nay lại cao,… cho nên kinh tế gia đình ngày càng được cải thiện, hơn 3 ha trồng thanh long đã mang lại thu nhập vài trăm triệu đồng mỗi năm. Chưa kể, các thành viên còn được HTX hỗ trợ, tạo điều kiện để phát triển sản xuất, được tập huấn, trang bị kiến thức khoa học - kỹ thuật đầy đủ và bài bản, dẫn đến năng suất và chất lượng sản phẩm ngày càng được nâng cao, giữ uy tín trên thị trường”, anh Huân cho biết.

Không chỉ giúp làm giàu cho các thành viên của mình, nhiều nông dân khác trong vùng cũng được hưởng lợi từ sự phát triển của HTX. Hiện tại, có khoảng 300 hộ trồng thanh long tập trung ở thị trấn Tầm Vu và các xã Dương Xuân Hội, Long Trì, An Lục Long chuyên cung cấp nguyên liệu cho HTX Thanh long Tầm Vu, với diện tích vùng nguyên liệu ổn định khoảng 1.500 ha. Ngoài ra, HTX đang tạo việc làm thường xuyên cho gần 100 lao động địa phương, nhất là phụ nữ, gia đình nghèo, không có đất canh tác; mức lương trung bình đạt sáu triệu đồng/người/tháng. Chị Lưu Thị Lượm (xã Bình Hòa Trung, huyện Mộc Hóa) là người được hưởng lợi từ mô hình HTX. Công việc chính là làm nông, cho nên dù nhà cách xưởng sơ chế thanh long đến vài chục ki-lô-mét nhưng ngày nào chị cũng tới làm cho HTX, kiếm thêm thu nhập từ năm đến tám triệu đồng/tháng. Không riêng chị Lượm, hiện nay cả hai con của chị cũng đang có thêm thu nhập từ việc làm thêm cho HTX Thanh long Tầm Vu.

Nhận diện thách thức

Có thể thấy, mô hình HTX là mô hình mang lại hiệu quả cao nhất trong việc hỗ trợ các hộ gia đình phát triển sản xuất, tạo vị thế bình đẳng với các thành phần kinh tế khác trong thị trường. Tuy nhiên, trong khi đang chật vật tìm chỗ đứng, các HTX còn phải đối mặt với nhiều thách thức mới, nhất là trước những thay đổi từ cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, đòi hỏi những cách tiếp cận và tư duy mới.

Thí dụ, từ việc hình thành nên vùng trồng thanh long rộng lớn, tạo dựng tên tuổi trên thị trường đến việc đầu tư nghiên cứu các loại thanh long giống mới như: thanh long ruột đỏ, các sản phẩm từ thanh long sấy khô, ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại vào trong sản xuất… đã được người trồng thanh long của huyện Châu Thành áp dụng, triển khai mang lại những hiệu quả tích cực. Theo Chủ tịch Hội Nông dân huyện Châu Thành Trần Văn Lĩnh, trên cơ sở phối hợp các tổ hợp tác, HTX và các hộ nông dân trên địa bàn, Hội đang triển khai xây dựng 2.000 ha vùng thanh long ứng dụng công nghệ cao. Đồng thời, thương hiệu thanh long huyện Châu Thành cũng đang được các cấp, các ngành địa phương tích cực triển khai xây dựng nhằm nâng tầm trên thị trường trong nước và thế giới. Trước mắt, hệ thống mã vạch sản phẩm thanh long của các tổ hợp tác, HTX và các hộ dân trên địa bàn đang được gấp rút xây dựng để xuất khẩu sang các thị trường nước ngoài. “Đến nay, các HTX thanh long trên địa bàn, đang là mô hình sáng, được nhiều hộ dân trồng thanh long trong vùng tìm đến để học hỏi kinh nghiệm và hợp tác làm ăn. Và chúng tôi cũng đánh giá các HTX đóng vai trò rất quan trọng trong việc đưa sản phẩm và thương hiệu thanh long huyện Châu Thành đến với nhiều bạn hàng trong nước và quốc tế”, ông Lĩnh chia sẻ.

Tuy nhiên, con đường chuyển đổi mô hình sản xuất từ chiều rộng sang chiều sâu; từ sản xuất, canh tác theo phương pháp truyền thống sang hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, áp dụng theo các tiêu chuẩn quốc tế; đến việc tìm kiếm thị trường trong nước và sang nước bạn;… của các HTX không hề bằng phẳng. Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc HTX Thanh long Tầm Vu Trương Quang An chia sẻ, để sản phẩm của các HTX tìm được chỗ đứng trên thị trường là cả chặng đường dài. Đầu tiên, là sự liên kết giữa các nông hộ với nhau để cùng nhau phát triển. Tiếp đó, là chọn hướng đi cho HTX, hình thành nên chuỗi liên kết từ đầu vào đến đầu ra cho sản phẩm của mình. Và hơn hết, là sự mạnh dạn đầu tư theo mô hình sản xuất sạch, thay thế nguồn giống cũ bằng giống mới tốt hơn, chất lượng thơm ngon hơn theo tiêu chuẩn VietGAP.

Tóm tắt quy trình thì ngắn gọn như vậy, nhưng theo ông Trương Quang An cũng như nhiều lãnh đạo HTX khác, trong mỗi bước đi, các HTX cũng gặp phải vô vàn khó khăn. “Cái khó nhất của chúng tôi hiện nay là vốn. Để sản phẩm thanh long đạt tiêu chuẩn chất lượng, chi phí đầu tư theo đó cũng cao hơn. Ngoài ra, với yêu cầu cao của các bạn hàng, nhất là những thị trường khó tính như: Mỹ, Nhật Bản, Xin-ga-po…, HTX phải áp dụng quy trình công nghệ từ sản xuất, phân loại đến sơ chế, đóng gói vô cùng nghiêm ngặt. Muốn vậy, HTX phải đầu tư khu sơ chế, kho lạnh để bảo quản thanh long đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Vừa qua, nhờ số vốn khoảng hai tỷ đồng vay từ Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX Việt Nam, HTX đã xây dựng được nhà xưởng sản xuất sơ chế đóng gói. Riêng dự án kho lạnh, vì thiếu vốn cho nên HTX chúng tôi chưa thể triển khai được”, ông An bày tỏ.

Không chỉ thiếu vốn để đầu tư cơ sở vật chất, mở rộng quy mô, phần lớn các HTX hiện nay còn gặp khó khăn trong việc tổ chức sản xuất, tìm đầu ra cho sản phẩm cũng như bảo đảm các quyền lợi cho các thành viên HTX. Thực tế hiện nay, nhiều thành viên HTX vẫn chưa được tham gia bảo hiểm xã hội. Ngoài ra, theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Văn Hiếu, sự khó khăn trong hoạt động của các HTX còn đến ở việc một số địa phương chưa thấy rõ vai trò của HTX trong phát triển kinh tế - xã hội cho nên mới chỉ dừng lại ở chủ trương, chưa có chỉ đạo xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện, không có cơ chế chính sách hỗ trợ cho các HTX trong quá trình thực hiện. Mặt khác, tại các địa phương cũng chưa xây dựng được nhiều mô hình HTX kiểu mới quy mô lớn, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ theo chuỗi giá trị nông sản thông qua hợp đồng kinh tế. Việc phổ biến, nhân rộng mô hình HTX hoạt động hiệu quả chưa được triển khai rộng rãi giúp cho người dân tin tưởng vào các lợi ích về kinh tế xã hội do HTX mang lại. Do đó, để từng bước khắc phục những bất cập, yếu kém, tạo động lực cho phong trào HTX phát triển, nâng cao vai trò và đóng góp của HTX trong nền kinh tế quốc dân, thời gian tới cần tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, cần tiếp tục tuyên truyền, tập huấn sâu rộng về pháp luật HTX; xây dựng mô hình HTX và tổng kết mô hình để từ đó nhân rộng các điển hình, từng bước khẳng định kinh tế tập thể, HTX là nhân tố quan trọng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội;…

Theo Nhân Dân

Tin liên quan:
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Video

You need Flash player 6+ and JavaScript enabled to view this video.



hoicho

dean

db676fed901a7044290b

42448719 296256344490104 7637590276319477760 n

websites

gopy

baner hội nghị bT

bhxh

e.tv

truong-boi-duong-can-bo

banerfinal

netc

mynghe

bacbo

bao