Hợp tác xã phát triển: Cơ chế tài chính phải rõ ràng, minh bạch

Kinh tế hợp tác, hợp tác xã được khẳng định là một bộ phận không thể thiếu trong nền kinh tế, hiện đang đóng góp 10% GDP của cả nước và đặc biệt có vai trò quan trọng trong mục tiêu kinh tế tăng trưởng bền vững, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo và cải thiện môi trường. Tuy nhiên, nhiều hợp tác xã phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, năng lực nội tại còn yếu, sự liên kết giữa các hợp tác xã còn thấp…Một trong số các nguyên nhân dẫn tới thực trạng này là do cơ chế, chính sách còn bất cập.

Kinh tế hợp tác, hợp tác xã ngày càng phổ biến

9 tháng đầu năm 2019, số hợp tác xã (HTX) thành lập mới đạt 1.598 HTX, giải thể 341 HTX yếu kém; thành lập mới 2 Liên hiệp HTX (LHHTX). Đến nay, cả nước có 23.905 HTX, tăng 6,5% so với năm 2018, trong đó 22.649 HTX đang hoạt động, 1.256 ngừng hoạt động; số HTX đang hoạt động được phân loại như sau: nông – lâm – ngư – diêm nghiệp – thủy sản: 14.379 HTX, công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp: 1.923 HTX, thương mại: 1.944 HTX, vận tải và dịch vụ vận tải: 1.375 HTX, xây dựng – sản xuất vật liệu xây dựng: 852 HTX, môi trường: 483 HTX, Quỹ tín dụng nhân dân: 1.180 Quỹ, dịch vụ (y tế, nhà ở, giáo dục, du lịch sinh thái…) 454 HTX. Có 54/63 tỉnh, thành phố tăng số lượng HTX. Cả nước có trên 100 nghìn tổ hợp tác (THT), trong đó THT nông nghiệp chiếm 32%, phi nông nghiệp chiếm 68% với các hình thức hợp tác đa dạng, mang lại hiệu quả thiết thực cho người dân, theo thống kê, 15 THT đã được tư vấn, chuyển đổi thành mô hình HTX trong 9 tháng đầu năm 2019.

Liên minh Hợp tác xã giới thiệu nông sản các vùng miền tại Hà Nội. (Nguồn ITN)


Đến tháng 9.2019, cả nước có khoảng 1.500 HTX sản xuất, kinh doanh gắn với chuỗi giá trị thị trường trong nước và nước ngoài, áp dụng công nghệ cao, tiêu chuẩn vệ sinh an toàn sản phẩm, ký kết hoạt động tiêu thụ sản phẩm dài hạn với doanh nghiệp. Các HTX đã giúp đỡ, tương trợ lẫn nhau, trao đổi kinh nghiệm sản xuất, hỗ trợ giống, vốn, kỹ thuật, thông tin và tiêu thụ sản phẩm… góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, tăng thu nhập, giảm nghèo cho người dân địa phương.Tổng vốn điều lệ của các HTX là 32 nghìn tỷ đồng, bình quân mỗi HTX là 1,3 tỷ đồng/HTX; tổng tài sản 171 nghìn tỷ đồng, bình quân 7,7 tỷ đồng/HTX, trong đó Quỹ dụng nhân dân đạt trung bình 96 tỷ đồng/ Quỹ; doanh thu bình quân HTX 4,2 tỷ đồng/HTX, lãi bình quân 305 triệu đồng/HTX. Tổng số lao động thường xuyên khoảng 2,5 triệu lao động, với thu nhập bình quân của lao động thường xuyên trong HTX là 45 triệu đồng/năm/ người.

Kinh tế hợp tác, HTX trở thành loại hình phổ biến, phù hợp với điều kiện và nhu cầu thực tế tổ chức sản xuất, kinh doanh của hộ gia đình, cá nhân, nhất là lĩnh vực nông nghiệp, nhiều lao động trẻ tốt nghiệp đại học, cao đẳng, có chuyên môn tốt khởi nghiệp bằng mô hình HTX đạt hiệu quả cao.

Cơ chế, chính sách hỗ trợ HTX còn nhiều hạn chế

Hiện nay, các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hướng dẫn triển khai chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho các HTX tương đối đầy đủ, nhưng thực tế các chính sách này đi vào cuộc sống chưa nhiều. Có chính sách tới năm 2018 mới bắt đầu thực hiện như chính sách hỗ trợ về kết cấu hạ tầng. Một số chính sách thực hiện chưa hiệu quả như chính sách ưu đãi tín dụng, hỗ trợ chế biến sản phẩm…; chưa bố trí được nguồn vốn riêng hỗ trợ cho KTTT phát triển, nên công tác triển khai thực hiện các chính sách hỗ trợ chưa đạt được hiệu quả cao; một số cơ chế, chính sách ban hành chưa sát với tình hình thực tế nên chưa đi vào cuộc sống, nhất là đối với các địa phương chưa tự cân đối được thu chi ngân sách thì việc Trung ương ban hành chính sách nhưng giao cho địa phương cân đối nguồn lực sẽ rất khó thực hiện… Do đó, số lượng HTX được hưởng chính sách hỗ trợ, ưu đãi của Nhà nước còn hạn chế.

Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Thái Bình, bà Lưu Thị Chỉ chia sẻ: Mặc dù chính sách đã quan tâm nhưng việc thể chế hoá, ở các bộ ngành và các tỉnh, thành phố đâu đó vẫn còn chậm. Ví dụ như ở tỉnh Thái Bình, dù đã có quan tâm nhưng hợp tác xã chỉ có 10% có sổ đỏ, tức có trên 430 hợp tác xã nhưng chỉ 42 cơ sở được cấp quyền sử dụng đất lâu dài, có sổ đỏ. Về cơ sở vật chất, hàng năm có trích ra trên 100 tỉ đồng mua sắm trang thiết bị, cơ sở đầu tư cơ sở hạ tầng nhưng đây là con số quá nhỏ, chưa thể tạo điều kiện cần và đủ cho hợp tác xã.

Công tác nghiên cứu lý luận, thực tiễn, giáo dục, đào tạo, tuyên truyền về KTTT còn yếu; một số cấp ủy đảng vẫn chưa nhận thức đúng, đầy đủ tinh thần của Nghị quyết, chưa thấy rõ vị trí, vai trò của HTX trong việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương nên mới chỉ dừng lại ở chủ trương, chưa có chỉ đạo xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện, không có cơ chế chính sách hỗ trợ cho các HTX trong quá trình thực hiện.

Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn Kinh tế hợp tác, hợp tác xã 2019, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ nêu rõ: Cần có giải pháp tăng cường thống nhất nhận thức trong phát triển kinh tế tập thể. Sự quan tâm của các bộ ngành chưa nhiều, quan tâm chưa đồng đều. Cứ nói đến hợp tác là chỉ nghĩ đến nông nghiệp mà không quan tâm đến phi nông nghiệp, nói đến hợp tác chỉ nghĩ đến HTX và Liên minh HTX mà không quan tâm đến tổ hợp tác, như vậy là nhận thức chưa đầy đủ. Cần có nhiều chính sách, ưu tiên ưu đãi hơn, cơ chế tài chính phải rõ ràng, minh bạch, cần rà soát lại bỏ những DN núp bóng mô hình HTX. Việc sửa Luật Hợp tác xã sắp tới cần chỉ rõ những vấn đề còn tồn tại cần phải sửa, cơ chế ưu đãi, ưu tiên phải rõ ràng và đưa những chính sách này đi vào cuộc sống. 

Theo đại biểu nhân dân


Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam

Giấy phép số: 176/GP-TTDT ngày 23 tháng 12 năm 2015 của Cục Phát thanh truyền hình và TTĐT thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông.

Ghi rõ nguồn: "vca.org.vn" khi phát hành thông tin từ trang này.

Copyright 2013 vca.org.vn - Technology Supported by ECPVietnam