Khó khăn trong phát triển kinh tế tập thể ở Vĩnh Long

Năm 2018, hoạt động kinh tế tập thể (KTTT) của tỉnh Vĩnh Long tiếp tục ổn định, giá trị sản xuất, kinh doanh đạt hơn 662 tỷ đồng, tăng 12,5% so năm 2017. Mặc dù, các cấp, ngành cũng đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ, nhưng thực tế phát triển KTTT vẫn gặp nhiều khó khăn, chưa xứng tầm với tiềm năng, thế mạnh của tỉnh.

Khó khăn trong phát triển kinh tế tập thể ở Vĩnh Long

Đóng gói chôm chôm chuẩn bị đưa đi tiêu thụ.

Còn nhiều vướng mắc

Theo Ban Chỉ đạo phát triển KTTT tỉnh Vĩnh Long, đến nay, toàn tỉnh có 144 hợp tác xã (HTX), một liên hiệp HTX, năm quỹ tín dụng nhân dân, tăng 9,35% về số lượng so năm 2017. Trong đó, theo đánh giá chất lượng hoạt động có 55 HTX khá giỏi, 47 HTX trung bình, chín HTX yếu kém, 33 HTX không phân loại. Các địa phương đã củng cố tổ hợp tác sản xuất, nâng cao chất lượng hoạt động và ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ. Tuy nhiên, KTTT vẫn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Cụ thể, một số thành viên Ban Chỉ đạo phát triển KTTT chưa thật sự quan tâm đến lĩnh vực này, HTX ở nông thôn còn yếu kém, quy mô nhỏ, năng lực quản lý hạn chế...

Được đánh giá là một trong những HTX nông nghiệp hoạt động hiệu quả, mang lại lợi nhuận cao nhờ liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ theo chuỗi giá trị, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc HTX sản xuất dịch vụ nông nghiệp Tấn Đạt (xã Trung Ngãi, huyện Vũng Liêm) Đoàn Văn Tài cho biết: Hiện nay, HTX đã sản xuất thành công 40 ha lúa hữu cơ, tự xay gạo, đóng gói và bán ra thị trường. Nhờ có thương hiệu, tích cực quảng bá giới thiệu sản phẩm, HTX đã ký được nhiều hợp đồng tiêu thụ với số lượng khoảng 10 tấn gạo/tháng. Mặc dù, mô hình hiện đã đạt được những thành công bước đầu, nhưng do trình độ nông dân còn yếu cho nên hiệu quả chưa cao. “Một số nơi đơn vị thu mua không thực hiện theo hợp đồng đã thỏa thuận với HTX, khi lúa xuất được thì thu mua cho bà con, còn ngược lại khi lúa tiêu thụ kém, lại tìm cách phá vỡ hợp đồng. Đây là khâu khó khăn nhất trong thực hiện chuỗi liên kết”, ông Tài nhấn mạnh.

Theo Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Vũng Liêm, số lượng HTX hoạt động tốt chỉ đếm trên đầu ngón tay. Trong năm qua, toàn huyện chỉ thành lập mới một HTX bưởi da xanh, nâng tổng số HTX của toàn huyện là 13 HTX, trong đó chỉ có ba HTX hoạt động khá. Hiện nay phần lớn HTX của huyện có quy mô sản xuất nhỏ, manh mún, nguồn vốn góp của thành viên còn hạn chế, cho nên hoạt động sản xuất, kinh doanh gặp nhiều khó khăn, chưa định hướng được sản xuất lâu dài mang tính ổn định, hiệu quả. Cùng với đó, năng lực của HTX không đồng đều, các thành viên chưa tích cực tham gia nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh; các tổ hợp tác hoạt động riêng lẻ, thiếu chặt chẽ, thiếu sự gắn kết giữa các tổ viên.

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Vĩnh Long, vướng mắc khác là trình độ và kỹ năng quản lý điều hành của nhiều Hội đồng quản trị HTX nông nghiệp tại địa phương còn hạn chế (có khoảng 64% cán bộ tại các HTX chỉ tốt nghiệp cấp hai trở xuống). Đồng thời, phần lớn cán bộ quản lý HTX có độ tuổi trung bình cao (khoảng 45 tuổi) cho nên thường làm việc theo kinh nghiệm, thiếu nhạy bén trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nhiều HTX nông nghiệp thiếu đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật để tư vấn, hướng dẫn quy trình kỹ thuật cho các xã viên… Bên cạnh đó, có khoảng 30% HTX sử dụng máy vi tính để phục vụ công tác quản lý, giám đốc HTX đa số không có khả năng xây dựng kế hoạch kinh doanh, chưa phân tích được báo cáo tài chính. Mặt khác, một số sản phẩm của các HTX nông nghiệp được cấp chứng nhận GlobalGAP, VietGAP chưa kịp đưa vào sử dụng đã hết hạn, ảnh hướng đến việc ký hợp đồng liên kết sản xuất với tiêu thụ theo yêu cầu của doanh nghiệp.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Thành Một thừa nhận: Có rất nhiều nguyên nhân khiến KTTT dù có “lượng” nhưng vẫn còn thiếu “chất”. Trong đó, bên cạnh các nguyên nhân kể trên, vấn đề giá cả thị trường nhiều mặt hàng thiếu ổn định, chi phí đầu vào sản xuất cao cũng là nguyên nhân khiến HTX khó lớn mạnh. Bởi khi đó, thành viên HTX sẽ dễ gặp rủi ro trong khâu sản xuất và tiêu thụ, dẫn đến khó mạnh dạn góp vốn đầu tư mở rộng liên kết sản xuất. Tập quán sản xuất tuy có thay đổi nhưng vẫn còn nhỏ lẻ, chưa muốn phát triển rộng gây ảnh hưởng đến việc thành lập mới hoặc mở rộng quy mô sản xuất của các tổ hợp tác, HTX. Không ít HTX có tư tưởng trông chờ sự hỗ trợ của Nhà nước, thiếu ý chí phấn đấu vươn lên. Tự thân các đơn vị KTTT chưa thật sự chủ động thúc đẩy chuyển đổi sang mô hình mới.

Cần những giải pháp căn cơ

Phó Giám đốc HTX nông nghiệp cam sành Organics Trà Ôn Nguyễn Hồng Thạnh cho biết: HTX thiếu vốn xây dựng vùng nguyên liệu, công tác thủy lợi, quy hoạch vùng chuyên canh cũng còn bỏ ngỏ. Bên cạnh đó, do chưa xây dựng được thương hiệu cho nên giá thành cam, gạo Organics vẫn bị thương lái ép giá trong khi chi phí sản xuất cao, lợi nhuận lại thấp. Do đó, HTX mong muốn, ngành chức năng cần nâng cao nhận thức cho người dân thấy được tầm quan trọng của KTTT, cũng như định hướng cho xã viên sản xuất theo quy trình an toàn, bền vững, đẩy mạnh áp dụng khoa học kỹ thuật để vừa nâng số lượng và chất lượng sản phẩm.

Để khắc phục những hạn chế trong phát triển KTTT, Tỉnh ủy, UBND và các cấp, ngành có liên quan tỉnh Vĩnh Long đã triển khai nhiều dự án, kế hoạch cũng như những giải pháp thiết thực. Theo đó, hỗ trợ củng cố 39 HTX hoạt động trung bình, yếu về tổ chức bộ máy quản lý và xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ 10 cán bộ trẻ tốt nghiệp cao đẳng, đại học về làm việc tại HTX có thời hạn và tăng cường 17 cán bộ kỹ thuật ngành nông nghiệp hỗ trợ HTX; ban hành Quyết định số 1442/QĐ-UBND phê duyệt Dự án Xây dựng mô hình liên kết sản xuất lúa gắn với tiêu thụ theo chuỗi giá trị tỉnh Vĩnh Long giai đoạn 2018 - 2020... Sở Kế hoạch và Đầu tư đã trình UBND tỉnh phê duyệt Đề án hỗ trợ HTX theo chỉ đạo của Tỉnh ủy giai đoạn 2019 - 2023. Đồng thời, Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Vĩnh Long triển khai kế hoạch hỗ trợ cho hai HTX (HTX sản xuất dịch vụ nông nghiệp Tấn Đạt và HTX nông nghiệp Tân An Luông thuộc huyện Vũng Liêm) với diện tích 140 ha, đầu tư trong vụ đông xuân 2018 - 2019 cho 170 hộ dân tham gia, tổng kinh phí khoảng 540 triệu đồng. Những chỉ đạo quyết liệt, kèm theo chính sách hỗ trợ đã bước đầu phát huy hiệu quả. Đến nay đã có năm huyện, thành phố chọn HTX chỉ đạo điểm, góp phần củng cố và nâng cao chất lượng KTTT tại Vĩnh Long. Phần lớn HTX tập trung tổ chức hoạt động dịch vụ hỗ trợ thành viên theo hướng đa dạng hóa, đa ngành và đi vào chiều sâu. Có đến 30% HTX thực hiện liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm, 20% HTX nông nghiệp sản xuất theo hướng an toàn, mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Để từng bước xây dựng mô hình HTX kiểu mới hoạt động, tỉnh Vĩnh Long đã kịp thời tháo gỡ những khó khăn cho HTX, tập trung xây dựng và từng bước thực hiện nhân rộng mô hình HTX kiểu mới, hỗ trợ các HTX liên kết chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ tại các vùng nguyên liệu tập trung có lợi thế cạnh tranh như: khoai lang, đậu bắp xanh, cải xà lách, cải xoong, bưởi Năm Roi, cam sành… Định hướng trong năm 2019, tỉnh sẽ thành lập mới 60 tổ hợp tác, 50 HTX, hai liên hiệp HTX, phấn đấu tốc độ tăng trưởng doanh thu hằng năm của các HTX hơn 10%...

Theo Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Vĩnh Long Trương Văn Sáu, mục tiêu phát triển KTTT trong năm 2019 được xác định là coi trọng chất lượng hơn số lượng, cho nên phát triển về số lượng chỉ khoảng 50% mục tiêu đề ra, nhưng quan trọng hơn là phải đạt chất lượng, hiệu quả, tránh tình trạng phát triển ồ ạt, giải thể ồ ạt, đặc biệt chú trọng xây dựng mô hình điểm, hiệu quả, giải quyết kịp thời khó khăn của HTX. Đồng thời, các HTX cần khắc phục hiện tượng ỷ lại, không thể ngồi chờ, thụ động mà phải nỗ lực phát huy nội lực, chủ động tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm. Bên cạnh đó, quan tâm đến các lĩnh vực ưu tiên phát triển phù hợp với mô hình HTX, nhất là trong nông nghiệp, bảo đảm “chuẩn chỉ” trong ký kết tiêu thụ hàng hóa, đẩy mạnh áp dụng các tiến bộ kỹ thuật, an toàn sinh học để phát triển bền vững.

Theo Nhân Dân


LIÊN MINH HỢP TÁC XÃ VIỆT NAM

Đ/c: Dương Đình Nghệ , Yên Hòa , Cầu Giấy , Hà Nội.

Tel: 080 49711

Fax: (84-4) 8431683 / Email:

Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam

Tel: 080 49251

Giấy phép số: 176/GP-TTDT ngày 23 tháng 12 năm 2015 của Phát thanh truyền hình và TTDT thuộc Bộ Thông tin truyền thông.

Ghi rõ nguồn: "vca.org.vn" khi phát hành thông tin từ trang này.

Copyright 2013 vca.org.vn - Technology Supported by ECPVietnam