Lào Cai: Hội thảo khoa học “Phát triển nông nghiệp bền vững tại tỉnh Lào Cai: Thách thức và giải pháp với biến đổi khí hậu”

Tham dự Hội thảo có đại diện các sở, ngành liên quan; lãnh đạo, cán bộ Liên minh HTX tỉnh; lãnh đạo, chuyên viên Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh; đại diện UBND xã, phường trọng điểm nông nghiệp; cùng các HTX, doanh nghiệp nông nghiệp thành viên Liên minh HTX tỉnh.

Hội thảo là diễn đàn để các cơ quan quản lý, nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp, HTX và địa phương trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, nhận diện những thách thức đối với sản xuất nông nghiệp trước tác động của biến đổi khí hậu; đồng thời đề xuất các giải pháp khoa học, công nghệ, tổ chức sản xuất và liên kết chuỗi nhằm nâng cao năng lực thích ứng, tăng giá trị sản phẩm và hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững.

Toàn cảnh Hội thảo

Nông nghiệp bền vững cần tăng cường liên kết

Nông nghiệp có vị trí quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm sinh kế và bảo vệ môi trường sinh thái của tỉnh Lào Cai. Trong những năm qua, dưới sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh và sự tham gia của các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp,HTX cùng người dân, nông nghiệp Lào Cai tiếp tục duy trì vai trò trụ đỡ kinh tế, chuyển dần từ phát triển theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng

Tuy nhiên, sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản của tỉnh vẫn còn nhỏ lẻ; địa hình đồi núi gây khó khăn cho tích tụ, tập trung đất đai và tổ chức sản xuất quy mô lớn. Cùng với đó, tác động ngày càng rõ của thời tiết cực đoan và biến đổi khí hậu đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức sản xuất, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm tác động môi trường và nâng cao khả năng chống chịu của ngành nông nghiệp.

Trong bối cảnh đó, phát triển nông nghiệp xanh, tuần hoàn, tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải đang trở thành yêu cầu tất yếu. Để thực hiện hiệu quả, cần tăng cường liên kết giữa Nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp - HTX - người nông dân, trong đó HTX giữ vai trò quan trọng trong tập hợp thành viên, tổ chức sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu, kiểm soát chất lượng và kết nối thị trường.

Thông qua HTX, các hộ thành viên có điều kiện tiếp cận đồng bộ hơn với giống, vật tư, kỹ thuật, vốn, khoa học - công nghệ và thị trường; đồng thời giảm chi phí sản xuất, nâng cao khả năng đàm phán và hạn chế rủi ro do sản xuất tự phát. Khi HTX tham gia sâu vào chuỗi liên kết, sản phẩm không chỉ được tiêu thụ ổn định hơn mà còn có điều kiện đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, sản xuất an toàn, sản xuất xanh và trách nhiệm môi trường.

Liên minh HTX tỉnh đồng hành cùng HTX phát triển chuỗi giá trị

Với chức năng, nhiệm vụ được giao, thời gian qua, Liên minh HTX tỉnh Lào Cai tập trung phát huy vai trò tư vấn, hỗ trợ và kết nối, giúp các HTX nâng cao năng lực tổ chức sản xuất, tăng cường liên kết với doanh nghiệp và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị; từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất theo hướng tập trung, tiêu chuẩn hóa, nâng cao giá trị gia tăng, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững trên địa bàn tỉnh.

Liên minh hướng dẫn HTX củng cố tổ chức, xây dựng phương án sản xuất - kinh doanh theo lợi thế địa phương và yêu cầu thị trường; hỗ trợ kết nối HTX với doanh nghiệp, tổ chức các hoạt động kết nối cung - cầu, thúc đẩy liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.

Cùng với đó, Liên minh tổ chức tập huấn về quản trị HTX, chuỗi cung ứng, kiểm soát chất lượng, chuyển đổi số; tư vấn HTX tiếp cận Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX và các chính sách về tín dụng, khoa học - công nghệ, xúc tiến thương mại. Việc kết nạp các doanh nghiệp đầu chuỗi tham gia thành viên Liên minh cũng góp phần mở rộng mạng lưới kết nối giữa doanh nghiệp với HTX và người sản xuất.

Qua đó, từng bước nâng cao vai trò của HTX từ tổ chức sản xuất đơn thuần trở thành hạt nhân liên kết kinh tế, kết nối hộ thành viên với doanh nghiệp, thị trường và các nguồn lực phát triển.

Đồng chí Lã Tuấn Hưng – PCT Liên minh HTX tỉnh phát biểu tham luận tại Hội thảo với chủ đề “Vai trò của Liên minh Hợp tác xã trong việc thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị nông sản xanh, giảm phát thải giữa HTX và Doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai: Thực trạng và giải pháp bền vững

Nhiều mô hình HTX tham gia chuỗi giá trị

Hiện nay, Lào Cai có 861 HTX nông nghiệp, chiếm khoảng 55% tổng số HTX toàn tỉnh. Từ quá trình tư vấn, hỗ trợ và đồng hành, ngày càng có nhiều HTX tham gia liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm, góp phần hình thành các chuỗi giá trị gắn với ngành hàng có lợi thế của địa phương, cụ thể như:

Liên kết chuỗi giá trị tre măng Bát Độ tại Hưng Khánh, Lương Thịnh, Trấn Yên, Lâm Thượng giữa Công ty Cổ phần Yên Thành với các HTX chuyên trồng, chế biến măng đã hình thành vùng nguyên liệu hơn 2.000 ha, liên kết tiêu thụ sản phẩm cho khoảng 20 HTX như HTX NLS Dương Phúc, HTX dịch vụ tổng hợp Ngọc Dư, HTX HTX măng tre Bát Độ Mỹ Gia, HTX DVTH Kiên Thành, HTX măng tre Bát Độ Hưng Khánh, HTX Ngọc Sơn...Doanh nghiệp hỗ trợ cây giống, kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm và chế biến sâu, xuất khẩu sang Nhật Bản, Đài Loan; tạo việc làm ổn định cho hàng nghìn lao động, thu nhập bình quân khoảng 6 - 7 triệu đồng/người/tháng.

Chuỗi giá trị quế với diện tích khoảng 145.000 ha có sự tham gia của nhiều HTX như HTX Nông lâm nghiệp tổng hợp Công Tâm, HTX 6/12 Đào Thịnh, HTX Quế Hồi Việt Nam, HTX Quế hữu cơ Nậm Đét, HTX Quế hồi hữu cơ Lào Cai... Các HTX tổ chức liên kết với người dân, hướng dẫn kỹ thuật, sơ chế, tiêu thụ và kết nối xuất khẩu sang nhiều thị trường như Ấn Độ, Singapore, Hàn Quốc, UAE, góp phần nâng cao giá trị cây quế và thu nhập cho người dân. ... Nhờ đó, bà con yên tâm đầu tư chăm sóc diện tích trồng quế hữu cơ và gắn bó lâu dài với cây trồng chủ lực của địa phương.

Trong chuỗi giá trị dâu tằm tơ của tỉnh, các hợp tác xã đóng vai trò là "mắt xích" trung tâm kết nối người nông dân với Công ty Cổ phần Dâu tằm tơ Yên Bái và thị trường hàng hóa lớn. Chuỗi dâu, tằm, tơ hiện có khoảng 30 HTX tổ chức sản xuất liên kết với người dân để cung ứng nguyên liệu cho Công ty, tiêu biểu như HTX như Hạnh Lê, Minh Tiến, Nông nghiệp xanh Tân Thành, Dâu tằm Minh Quân... vừa hỗ trợ kỹ thuật, vốn và chính sách, vừa góp phần ổn định đầu ra cho hộ thành viên.

Chuỗi nuôi trồng, chế biến và tiêu thụ cá nước lạnh tại Sa Pa, Bát Xát, Y Tý, Mù Cang Chải... cũng đang được các HTX đẩy mạnh thông qua liên kết hộ nuôi, ứng dụng kỹ thuật, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và kết nối doanh nghiệp phân phối, góp phần ổn định đầu ra cho sản phẩm cá hồi, cá tầm.

Tăng cường liên kết để phát triển nông nghiệp bền vững

Thực tiễn cho thấy, phát triển nông nghiệp bền vững ở Lào Cai cần tiếp tục tổ chức lại sản xuất theo hướng hợp tác, liên kết và hình thành chuỗi giá trị, trong đó HTX là một trong những chủ thể quan trọng giúp tập hợp nông dân, chuẩn hóa quy trình sản xuất, ứng dụng khoa học - công nghệ và kết nối với doanh nghiệp, thị trường.

Hội thảo là dịp để các đại biểu trao đổi, nhận diện những điểm nghẽn về đất đai, vốn, công nghệ, hạ tầng, nhân lực, thị trường và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu; từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn của tỉnh.

Đối với Liên minh HTX tỉnh, những ý kiến tham luận tại Hội thảo là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện công tác tư vấn, hỗ trợ và kết nối HTX, nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy liên kết với doanh nghiệp, tiếp cận khoa học - công nghệ và các nguồn lực tài chính; qua đó phát huy vai trò của kinh tế tập thể, HTX trong cơ cấu lại ngành nông nghiệp, nâng cao giá trị nông sản, tạo việc làm, thu nhập và hướng tới một nền nông nghiệp xanh, hiệu quả, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững./.

Một số hình ảnh tại Buổi hội thảo

Hoàng Hà/Liên minh HTX tỉnh Lào Cai