VCA tổ chức hội nghị Tham vấn tổ chức lại, tái cơ cấu HTX nông nghiệp hoạt động hiệu quả thấp khu vực Bắc Trung Bộ

Đồng chí Lê Văn Nghị, Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam phát biểu tại hội nghị

Hội thảo nhằm lấy ý kiến để hoàn thiện Đề án Tổ chức lại, tái cơ cấu HTX nông nghiệp hoạt động hiệu quả thấp vùng Đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ nằm trong Quyết định 461/QĐ-TTg về phát triển 15.000 HTX, Liên hiệp HTX nông nghiệp hoạt động có hiệu quả đến năm 2020.

Theo báo cáo của Ban Chính sách và Phát triển HTX của Liên minh HTX Việt Nam, Bắc Trung Bộ là địa bàn có số lượng HTX nông nghiệp nhiều thứ hai trên cả nước, chiếm 20% số HTX nông nghiệp. Trong đó, có 474 HTX thuộc vùng Bắc Trung Bộ hoạt động kém hiệu quả, phân chia cụ thể gồm Thanh Hóa có 39 HTX, Nghệ An có 51 HTX, Hà Tĩnh có 204 HTX, Quảng Bình có 18 HTX, Quảng Trị có 136 HTX, Thừa Thiên Huế có 26 HTX.

Qua khảo sát cho thấy, các HTX hiện đang gặp khó khăn về nhiều mặt, như về vốn có 241 HTX (chiếm 50,84%), về trình độ quản lý có 301 HTX (63,05%), về đất đai có 178 HTX (37,55%), về tiêu thụ sản phẩm có 269 HTX (56,75%) và về tay nghề có 142 HTX (29,96%).

Thảo luận tại hội nghị, các đại biểu tại địa phương cho biết, thực tế, các tiêu chí về HTX hoạt động kém hiệu quả, HTX hoạt động hiệu quả còn thiếu, chưa có bộ khung chung nên Liên minh HTX đang căn cứ vào tình hình thực tế địa phương để đánh giá.

Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Quảng Bình cho biết, nếu chiếu theo thực tế địa phương, tỉnh có 18 HTX hoạt động kém, còn chiếu theo các quy định thì có tới gần 50 HTX thuộc diện này. Nguyên nhân của HTX hoạt động yếu kém chủ yếu có 2 dạng: Do HTX hoạt động mô hình thôn, khả năng tích tụ đất ít, dịch vụ nhiều dàn trải khó đầu tư, thu nhập cán bộ quản lý thấp, người lao động không gắn bó với HTX và HTX chuyển đổi nhưng mới chỉ ở hình thức.

Hơn nữa, nhiều HTX thành lập mới chỉ để hoàn thành mục tiêu nông thôn mới hoặc để thụ hưởng các ưu đãi của dự án nào đó (khuyến nông, nông thôn mới…) nên không tự chủ, tự nguyện, thiếu hiệu quả. Đại diện HTX Giang Sơn Đông (Đô Lương, Nghệ An) cho biết chính quyền can thiệp quá sâu vào HTX, can thiệp vào cơ cấu cán bộ, hội đồng quản trị HTX nên chưa thể hiện được sự tự chủ… Qua đây, đại diện HTX đề nghị Liên minh Trung ương nên chỉ đạo hoạt động cho các HTX xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương, thực hiện tốt vai trò bảo về quyền lợi và lợi ích hợp pháp cho các HTX.

Ông Nguyễn Đình Trưng - Trưởng phòng Phát triển HTX - Liên minh HTX tỉnh Nghệ An chỉ rõ: thực tế hiện nay các HTX đang thiếu hệ thống quy chế để hướng dẫn điều hành HTX. HTX thành lập mới có điều lệ, có phương án kinh doanh, nhưng thiếu hệ thống quy chế, nên thiếu định hướng, không có công cụ điều hành, dẫn đến HTX không biết hoạt động thế nào là đúng, thế nào là sai. Hầu hết các HTX không có quy chế, nên không biết quản lý tài chính, không rõ phối hợp với nhau nên rất khó hoạt động hiệu quả.

“Cần có bộ công cụ điều hành phát triển HTX. Có bộ quy chế, nếu Giám đốc HTX làm việc không hiệu quả, khiến HTX thua lỗ, thì dù chưa hết nhiệm kỳ cũng nên bãi miễn để người khác lên thay. Nhưng không có quy chế thì không bãi miễn được”, ông Trưng nói.

Ông Nguyễn Văn Hưng - Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Thanh Hóa, cũng nhận định rằng Đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ tồn tại lịch sử xây dựng HTX lâu dài nên có nhiều hệ lụy cũ, khiến HTX hoạt động hiệu quả thấp. Có thể thấy việc giải quyết các HTX này là cấp thiết, nhưng cần phải có lộ trình lâu dài, nên căn cứ thực tế mà có thể giải thể, sáp nhập, hoặc hỗ trợ vực dậy HTX, tránh chủ quan, áp đặt, duy ý chí…

Kết luận tại Hội nghị, đồng chí Lê Văn Nghị - Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam, cho biết nguyên nhân HTX hoạt động yếu kém, đã được đưa ra tại nhiều hội nghị từ Trung ương đến địa phương nhưng với đề án này, Chính phủ sẽ có cái nhìn tổng quan nhất, từ đó có chính sách, kinh phí hỗ trợ để thực hiện tái cơ cấu HTX.