Luật Hợp tác xã năm 2012:

Cần tiếp tục sửa đổi, ban hành cơ chế chính sách và pháp luật về HTX phù hợp với tính chất, điều kiện đặc thù của các loại hình HTX phi nông nghiệp

Tại Hội nghị toàn quốc Tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW và Tổng kết 10 năm thi hành Luật Hợp tác xã năm 2012 trong lĩnh vực phi nông nghiệp do cơ quan Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tổ chức tại Hà Nội ngày 7/12, thực tiễn sau gần 10 năm triển khai thực hiện, Luật HTX năm 2012 còn một số hạn chế, tồn tại, bất cập đối với sự phát triển của khu vực KTTT, HTX như:

Số lượng HTX còn thấp so với nhu cầu và tiềm năng liên kết, hợp tác, phát triển trong lĩnh vực phi nông nghiệp; phần lớn HTX có qui mô nhỏ, siêu nhỏ, nhiều HTX yếu về năng lực tài chính, công nghệ lạc hậu, thiếu nhân lực có trình độ chuyên môn cao, năng lực quản trị hạn chế, chưa minh bạch về vốn góp và tài chính; (2) Còn nhiều HTX chưa chú trọng mở rộng, kết nạp thành viên, hạn chế đối tượng, số lượng thành viên tham gia; một số HTX chưa tổ chức lại theo Luật Hợp tác xã năm 2012; tổ chức và hoạt động có biểu hiện chưa đúng tôn chỉ, mục đích, nguyên tắc và bản chất HTX; (3) Ý thức chấp hành pháp luật trong một bộ phận cán bộ, thành viên HTX, liên hiệp HTX còn hạn chế; một số HTX có biểu hiện vi phạm pháp luật HTX và pháp luật liên quan; (4) Mức độ tiếp cận thị trường của HTX, liên hiệp HTX thấp; (5) Một số quy định của Luật Hợp tác xã năm 2012 còn chồng chéo, chưa thống nhất với các văn bản quy phạm pháp luât khác; (6) Quy định chưa phù hợp về tổ chức, hoạt động theo đặc điểm riêng của từng lĩnh vực hoạt động của HTX, liên hiệp HTX; (7) Một số quy định làm hạn chế khả năng huy động vốn, thu hút thành viên, gây khó khăn trong quản lý, điều hành của HTX, liên hiệp HTX…

Số lượng hợp tác xã phi nông nghiệp ngày càng phát triển nhanh về số lượng và chất lượng. Ảnh: Internet

Theo đó, tại Hội nghị Tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết 13-NQ/TW ngày 18/3/2002, Hội nghị lần thứ năm, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá IX và Tổng kết 10 năm thi hành Luật Hợp tác xã năm 2012 trong lĩnh vực phi nông nghiệp, một số các ý kiến về Sửa đổi Luật Hợp tác xã năm 2012 được đề cập đến như sau: 

  • Về quan điểm sửa đổi

Một là, thể chế hóa đầy đủ quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng về tiếp tục đổi mới, phát triển KTTT, HTX ở nước ta; tạo khung khổ pháp luật nhằm khuyễn khích các hộ cá thể, tổ chức và người dân tham gia HTX; hoàn thiện các chính sách phát triển KTTT, HTX; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát thi hành Luật Hợp tác xã; kế thừa tối đa các quy định của Luật Hợp tác xã năm 2012, kinh nghiệm quốc té, tôn trọng các nguyên tắc cơ bản về HTX; kiến tạo phát triển, lấy HTX là trung tâm để xây dựng khung pháp lý chung, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, năng động, sáng tạo, hội nhập với thị trường trong nước và quốc tế;

Hai là, sửa đổi Luật Hợp tác xã năm 2012 là bước “đột phá”, tập trung khắc phục hạn chế, bất cập đối với sự phát triển của KTTT, HTX; hướng tới xóa bỏ “tiền kiểm” và tăng cường “hậu kiểm” HTX, liên hiệp HTX; khắc phục kịp thời tình trạng buông lỏng quản lý, quan tâm chưa đúng mức đối với phát triển KTTT, HTX thời gian qua. Hoàn thiện khung khổ pháp luật, sửa đổi và bổ sung chính sách hỗ trợ, ưu đãi KTTT, HTX, phù hợp với đặc điểm tổ chức sản xuất, cơ chế quản trị và ngành nghề, lĩnh vực phi nông nghiệp; nâng cao chất lượng công tác thông tin, báo cáo; tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động, hạn chế thấp nhất tình trạng HTX, liên hiệp HTX giải thể, phá sản;

Ba là, tạo điều kiện thuận lợi để HTX phát triển nhanh, bền vững và bình đẳng với các thành phần kinh tế khác, gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, phát triển bền vững, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế bao trùm; sản xuất, kinh doanh gắn với chuỗi giá trị, góp phần tích cực cho tăng trưởng kinh tế, ổn định chính trị - xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa và phát triển tổ chức Đảng, tổ chức chính trị - xã hội;

Bốn là, đa dạng hình thức liên kết, hợp tác, chú trọng nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các HTX, liên hiệp HTX, theo cơ chế thị trường, hoạt động như doanh nghiệp; tôn trọng bản chất, mục tiêu, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của HTX; từng bước sáp nhập các HTX để tăng quy mô, thành lập các liên hiệp HTX nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh; HTX sản xuất quy mô lớn gắn với chuỗi giá trị sản phẩm chủ lực quốc gia và địa phương;

Năm là, xác định rõ địa vị pháp lý, chức năng, nhiệm vụ của tổ chức đại diện HTX, liên hiệp HTX, trong đó hệ thống Liên minh HTX Việt Nam (bao gồm Liên minh HTX Việt Nam và Liên minh HTX cấp trỉnh) là tổ chức đại diện, được Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ, giữ vai trò nòng cốt và thúc đẩy phát triển KTTT, HTX, làm cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với thành phần KTTT; quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và nguồn lực thực hiện phát triển KTTT, HTX đối với hệ thống Liên minh HTX Việt Nam.

  • Về mục tiêu

Xây dựng và ban hành Luật Hợp tác xã mới hoặc Luật Hợp tác xã (sửa đổi), thay thế Luật Hợp tác xã năm 2012, tạo hành lang pháp lý dễ dàng áp dụng trong thực tế, quy định cụ thể đối với từng loại hình, lĩnh vực hoạt động của HTX, liên hiệp HTX, tổ hợp tác, tạo điều kiện thuận lợi để KTTT, HTX phát triển năng động, hiệu quả, bền vững thực sự là thành phần kinh tế quan trọng, với nhiều mô hình liên kết, hợp tác trên cơ sở tôn trọng bản chất, giá trị và nguyên tắc của HTX, thu hút hầu hết nông dân, hộ kinh tế cá thể, cá nhân và tổ chức tham gia phát triển KTTT, HTX, nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của thành viên, góp phần thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững của đất nước.

Phát triển KTTT, HTX, nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của thành viên, góp phần thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững của đất nước. Ảnh: Internet

  • Về nội dung sửa đổi Luật hợp tác

Thứ nhất, giữ nguyên tên gọi “Luật Hợp tác xã”. Bổ sung đối tượng áp dụng của Luật hợp tác xã, bao gồm: Tổ hợp tác, HTX, liên hiệp HTX, thành viên HTX, thành viên liên hiệp HTX và tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có liên quan đến việc thành lập, tổ chức, hoạt động của HTX, liên hiệp HTX. Làm rõ khái niệm và tiêu chí phân loại về: (i) HTX nông nghiệp; HTX phi nông nghiệp; (ii) KTTT, kinh tế hợp tác, HTX tạo việc làm; HTX đa chức năng, HTX đơn chức năng; HTX tiêu dùng; HTX sản xuất; HTX tài chính, tín dụng; tín dụng nội bộ HTX; (iii) Kiểm toán HTX; thành viên chính thức và thành viên liên kết của HTX;

Thứ hai, bổ sung nguyên tắc “hợp tác cùng phát triển” để thành viên phát huy, xây dựng tinh thần tập thể, nêu cao ý thức hợp tác, đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau trong HTX và trong cộng đồng xã hội. Giảm số thành viên tối thiểu thành lập HTX xuống 5 thành viên; giảm số HTX thành viên tối thiểu thành lập liên hiệp HTX là 03 HTX để phù hợp với thực tiễn Việt Nam và kinh nghiệm quốc tế; quy định liên hiệp HTX được kết nạp thành viên là doanh nghiệp hoặc tổ chức pháp nhân khác;

Thứ ba, bổ sung đối tượng doanh nghiệp tư nhân, tổ hợp tác và các tổ chức khác tự nguyện, cam kết sáng lập, tham gia thành lập HTX; điều lệ HTX quy định tỷ lệ tối đa cung ứng, tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ, việc làm ra thị trường; bỏ thủ tục “Phương án sản xuất, kinh doanh” khi đăng ký HTX, liên hiệp HTX. Cấp huyện hoặc cấp tỉnh là cơ quan đăng ký HTX, cấp tỉnh là cơ quan đăng ký liên hiệp HTX; quy định HTX có quyền lựa chọn tổ chức bộ máy, vừa quản lý vừa điều hành hoặc tách làm 2 bộ máy do HTX quyết định; điều chỉnh quy định về số lượng đại biểu tham dự đại hội đại biểu thành viên: “Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có 50 thành viên trở lên có thể tổ chức đại hội đại biểu thành viên”;

Thứ tư, bổ sung quy định về tỷ lệ vốn góp tối thiểu của thành viên không thấp hơn 5% vốn điều lệ HTX và nâng tỷ lệ vốn góp của thành viên tối đa không quá 30% vốn điều lệ HTX và vốn góp của thành viên liên hiệp HTX không quá 40% vốn điều lệ của liên hiệp HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp và không quy định tỷ lệ vốn góp tối đa của thành viên đối với các HTX, liên hiệp HTX trong lĩnh vực phi nông nghiệp. Việc góp vốn điều lệ của HTX do điều lệ HTX quy định đối với HTX thành lập mới theo hình thức vốn góp cổ phẩn;

Thứ năm, quy định về cơ chế, chính sách đảm bảo nguyên tắc, tổ hợp tác, HTX, liên hiệp HTX được hỗ trợ, ưu đãi bình đẳng, không phân biệt ngành nghề, lĩnh vực hoạt động và bình đẳng với các thành phần kinh tế; ưu tiên, tạo điều kiện để tổ hợp tác, HTX, liên hiệp HTX liên kết theo chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị; bổ sung chính sách hỗ trợ, ưu đãi đối với tổ hợp tác; cấp bù lãi suất vay các tổ chức tín dụng, bảo lãnh tín dụng cho HTX, liên hiệp HTX; hỗ trợ tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế đối với cán bộ thành viên, người lao động HTX;

Thứ sáu, Liên minh HTX Việt Nam và Liên minh HTX cấp tỉnh, với vai trò nòng cốt trong phát triển KTTT, HTX, là tổ chức đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các thành viên… theo Kết luận của Bộ Chính trị số 70-KL/TW. Thống nhất về chức năng, nhiệm vụ của Liên minh HTX Việt Nam và Liên minh HTX cấp tỉnh; Nhà nước giao nguồn lực, tạo điều kiện để hệ thống Liên minh HTX thực hiện các nhiệm vụ phát triển KTTT, HTX;

Thứ bảy, tăng cường “hậu kiểm” đối với tổ hợp tác, HTX, liên hiệp HTX; quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước đối với HTX, liên hiệp HTX về: Theo dõi, kiểm tra, đánh giá hiệu quả thực hiện các chính sách hỗ trợ, ưu đãi đối với với tổ hợp tác, HTX, liên hiệp HTX; mở rộng hợp tác quốc tế với HTX, liên hiệp HTX trên thế giới; giao hệ thống Liên minh HTX Việt Nam thực hiện một số nhiệm vụ về: Kiểm toán HTX, liên hiệp HTX; theo dõi, giám sát, tổng kết, đánh giá tình hình phát triển KTTT, HTX trong lĩnh vực phi nông nghiệp.

Tiếp tục sửa đổi, ban hành cơ chế chính sách và pháp luật về HTX phù hợp với tính chất, điều kiện đặc thù của các loại hình HTX phi nông nghiệp. Ảnh: Internet

Cũng tại Hội nghị, Liên minh Hợp tác xã Việt nam đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành Luật Hợp tác xã như:

(1) Tuyên truyền, phổ biến sâu rộng chính sách, pháp luật, mô hình KTTT trong lĩnh vực phi nông nghiệp hoạt động hiệu quả; tổ chức các diễn đàn, hội thảo, toạ đàm về KTTT để kịp thời lắng nghe, nắm bắt và xử lý những khó khăn, vướng mắc của HTX, liên hiệp HTX;

(2) Tiếp tục sửa đổi, bổ sung các văn bản thi hành Luật Hợp tác xã; sửa đổi, ban hành cơ chế chính sách và pháp luật về HTX phù hợp với tính chất, điều kiện đặc thù của các loại hình HTX phi nông nghiệp; tăng cường hoạt động giám sát thực thi pháp luật để phát hiện kịp thời, đề xuất sửa đổi các quy định không phù hợp gây trở ngại đối với sự phát triển của HTX, liên hiệp HTX;

(3) Thực hiện hiệu quả các chính sách hỗ trợ, ưu đãi HTX, liên hiệp HTX lĩnh vực phi nông nghiệp; xây dựng mô hình HTX ứng dụng công nghệ cao, sản xuất gắn với chuỗi giá trị sản phẩm chủ lực, đảm bảo hiệu quả, bền vững; nâng cao năng lực quản trị, tăng số lượng, hình thức liên kết, hợp tác, quy mô, năng suất, chất lượng, hiệu quả hoạt động của HTX, liên hiệp HTX, tổ hợp tác;

(4) Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, hệ thống Liên minh Hợp tác xã Việt Nam và các đoàn thể nhân dân đối với phát triển KTTT, HTX; làm tốt việc vận động thành lập HTX và xây dựng các mô hình HTX hoạt động hiệu quả;

(5) Tăng cường công tác quản lý nhà nước về KTTT, HTX trong lĩnh vực phi nông nghiệp, phối hợp chặt chẽ với Mặt trận tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên, các tổ chức xã hội khác trong việc tổ chức thi hành pháp luật về HTX và triển khai hiệu quả các chương trình, dự án phát triển HTX, liên hiệp HTX;

(6) Tập trung huy động nguồn lực trong nước và quốc tế để hỗ trợ phát triển KTTT, HTX; đảm bảo phân bổ hợp lý, sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho công tác tổ chức thi hành Luật Hợp tác xã trong lĩnh vực phi nông nghiệp.

Quỳnh Trang


Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam

Giấy phép số: 239/GP-TTDT ngày 11 tháng 12 năm 2020 của Cục Phát thanh truyền hình và TTĐT thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông.

Ghi rõ nguồn: "vca.org.vn" khi phát hành thông tin từ trang này.

Copyright 2013 vca.org.vn - Technology Supported by ECPVietnam