Còn tồn tại nhiều hạn chế trong chỉ đạo từ cấp ủy, chính quyền địa phương với các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đất đai đối với khu vực KTTT, HTX

Ngày 10/3, tại Hà Nội, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tổ chức Hội thảo “Góp ý Dự thảo Luật Đất đai năm 2013 sửa đổi – Thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tập thể”.

Đồng chủ trì Hội thảo có các đồng chí: Phùng Khánh Tài – Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; đồng chí Nguyễn Duy Hưng – Phó Trưởng ban Ban Kinh tế Trung ương; đồng chí Nguyễn Ngọc Bảo – Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam; đồng chí Cao Xuân Thu Vân – Phó Chủ tịch Hội nông dân Việt Nam.

Đồng chí Nguyễn Duy Hưng – Phó Trưởng ban Ban Kinh tế Trung ương phát biểu tại Hội thảo

Cùng tham dự Hội thảo các đồng chí đại diện lãnh đạo Liên minh Hợp tác xã các tỉnh, thành phố; các tổ hợp tác (THT), hợp tác xã (HTX), liên hiệp hợp tác xã (LHHTX) đại diện các ngành, lĩnh vực; các nhà khoa học, nhà quản lý, các cơ quan báo chí; các đại biểu quốc hội khóa XV đã từng hoặc đang công công tác từ khu vực kinh tế tập thể; đại diện Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, các Bộ, Ban, ngành ở Trung ương có liên quan.

Hội thảo lần này bàn luận, đánh giá những nội dung chưa phù hợp, cần sử đổi, bổ sung trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) do Ủy ban Thường vụ Quốc hội đang lấy ý kiến Nhân dân; những chính sách về đất đai đối với các tổ chức kinh tế tập thể là HTX, LHHTX đã được nêu trong Nghị quyết số 20-NQ/TW khóa XIII về kinh tế tập thể và Luật Hợp tác xã 2012 và dự thảo Luật HTX 2012 sửa đổi cần đưa vào dự thảo Luật Đất đai sửa đổi lần này.

Tiến sỹ Trần Hồng Hà, nguyên Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương

Để góp phần chuyển hóa những quan điểm, chủ trương, chính sách trong các Nghị quyết 18 (về đất đai), Nghị quyết 19 (về nông nghiệp, nông dân, nông thôn), NQ 20 (về kinh tế tập thể) được Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII thông qua vào Dự thảo Luật, cần có cách tiếp cận vấn đề một cách khoa học, khách quan và thực tiễn.

Thứ nhất, phải nghiên cứu kỹ lưỡng các nội dung trong ba Nghị quyết nêu trên có liên quan đến cụm từ khóa “đất đai - KTTT”, hay có thể gọi là vấn đề “đất đai với HTX” hoặc “HTX với đất đai”, theo đó, có thể chia các nội dung này thành 2 nhóm: (i) Các nội dung liên quan trực tiếp đến vấn đề “đất đai với HTX”; (ii) Các nội dung liên quan gián tiếp đến khu vực KTTT, đó có thể là những nội dung đề cập đến vấn đề đất đai với các tổ chức kinh tế nói chung mà các tổ chức KTTT là một bộ phận trong đó.

PGS.TS. Trần Kim Chung, Hội đồng Lý luận Trung ương

Nên có những điều riêng hoặc những khoản riêng đặt trong những điều thích hợp về việc tích tụ, tập trung ruộng đất để thúc đẩy nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn phát triển. Khi soạn thảo những điều, khoản ấy cần lưu ý. Trong đó, phải thấy tính đặc thù của việc hình thành những vùng sản xuất nông nghiệp chuyên môn hóa để phát huy hiệu quả sử dụng đất sau khi tập trung và Nhà nước nên dự báo những tình huống xảy ra do việc tập trung đất của kinh tế tập thể cần có sự hỗ trợ của nhà nước.

Th.S Nguyễn Văn Tiến, nguyên Vụ trưởng, Vụ nông nghiệp và phát triển nông thôn, Ban Kinh tế Trung ương, Phó Chủ tịch Hội khoa học Kinh tế nông nghiệp và phát triển nông thôn

Về tạo quỹ đất cho các hợp tác xã thuê đất làm trụ sở, cơ sở sản xuất dịch vụ, trong những năm vừa qua, hầu hết các địa phương không có quỹ đất để giao đất, cho thuê đất đối với hợp tác xã, vì vậy cần bảo đảm có quỹ đất trong quá trình lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cho các tổ chức, cá nhân thuê, trong đó có các tổ chức kinh tế tập thể. Đề nghị Điều 60, nguyên tắc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đề nghị bổ sung khoản 7: Bảo đảm tính liên tục, kế thừa, ổn định, bảo đảm tính đặc thù, liên kết của các vùng kinh tế - xã hội; phân bổ nguồn lực đất đai đảm bảo cân đối hài hòa giữa các ngành, lĩnh vực, địa phương, giữa các thế hệ; nhu cầu sử dụng đất của các tổ chức, cá nhân, phù hợp với điều kiện, tiềm năng đất đai.

TS Nguyễn Thanh Bình, Trưởng khoa Kinh tế - Học viện Chính sách và Phát triển.

Nên bổ sung những thuật ngữ quan trọng Các thuật ngữ nên giải thích thêm: Quyền sở hữu toàn dân về đất đai, quyền sử dụng đất, giá đền bù, quy hoạch tái định cư; Về điều 32 nên quy định quyền là sử dụng thửa đất liền kề; nên có quy định về quy hoạch treo, quy hoạch đất nhưng quá lâu không thực hiện; nên quy định điều kiện, giá đền bù, phương thức tái định cư cho trường hợp thu hồi đất để xây dựng công trình thương mại của tổ chức kinh tế; về điểm tái định cư bằng đất trong điều 89, đây là điều quan trọng cần xem xét vì đơn giá đền bù đang là điểm nóng được thảo luận rất nhiều từ người dân đến các nhà khoa học. Thực tế, đơn giá đền bù do tỉnh, thành phố xây dựng thường rất thấp so với giá giao dịch trên thị trường

PGS. TS. Phạm Thị Tố Oanh, Trưởng Ban Chính sách và Phát triển hợp tác xã, Liên minh HTX Việt Nam

Thực trạng, nhu cầu và đề xuất, kiến nghị các chính sách hỗ trợ, ưu đãi về đất đai với hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo nghị quyết số 20-NQ/TW. Một số tồn tại, bất cập về chính sách, pháp luật đất đai đối với khu vực kinh tế tập thể, HTX như: Nhiều HTX chưa đươc giao đất để xây dựng hoặc làm trụ sở, làm cơ sở sản xuất, kinh doanh hoặc được chính quyền bố trí, quy hoạch đất cho thuê làm mặt bằng sản xuất kinh doanh nhằm thực hiện nhu cầu sử dụng đất, định hướng, kế hoạch phát triển HTX, LHHTX nói riêng cũng như kinh tế tập thể của địa phương nói chung. Còn tồn tại nhiều hạn chế trong chỉ đạo từ cấp ủy, chính quyền địa phương trong thực hiện các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đất đai đối với khu vực kinh tế tập thể, HTX…

Đồng chí Lê Thị Tâm, Ủy viên Ban Thường vụ, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Ninh Bình

Một số vấn đề vướng mắc, khó khăn về chính sách đất đai đối với HTX khu vực Đồng bằng sông Hồng như:  Chưa có chính sách cho HTX được thuê đất công ích, trong đó đất vượt 5% được thuê lâu dài, tạo điều kiện thuận lợi cho HTX nông nghiệp được thuê đất làm trụ sở và sản xuất kinh doanh; Chưa có chính sách hỗ trợ kinh phí đo đạc và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với đất sử dụng vào làm mặt bằng xây dựng trụ sở, sân phơi, nhà kho, xây dựng các cơ sở dịch vụ trực tiếp phục vụ sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối đối với hợp tác xã nông nghiệp; Chưa có chính sách miễn, giảm hoặc hỗ trợ kinh phí chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp sử dụng vào làm mặt bằng xây dựng trụ sở, sân phơi, nhà kho; Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn vướng mắc do quy định về quyền thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất theo quy định Luật Đất đai năm 2013 vẫn còn thiếu linh hoạt trong việc hỗ trợ tài chính cho HTX khi thế chấp tại tổ chức tín dụng…

Đồng chí Trần Văn Cứng, ủy viên Ban Thường vụ, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh An Giang

Những vấn đề vướng mắc, khó khăn trong quản lý và sử dụng đất đối với htx khu vực Đồng bằng Sông cửu long như: đối với công tác tuyên truyền về chính sách sách, pháp luật đất đai; đối với hiệu quả của công tác tuyên truyền về chính sách sách, pháp luật 131 đất đai; đối với kiến thức và nhận thức của thành viên; tổ hợp tác, HTX, Liên hiệp HTX; đối với đất xây dựng trụ sở, nhà kho làm nơi hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX, liên hiệp HTX; đối với các thành viên HTX đa phần là nông dân; đối với kiến thức và nhận thức của cán bộ quản trị (Hội đồng quản trị; Ban giám đốc; Ban kiểm soát; kế toán) và cán bộ nghiệp vụ của THT, HTX, Liên hiệp HTX

Ông Nguyễn Văn Lâm, Giám đốc HTX sản xuất, kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Thủy Ba Tây - tỉnh Quảng Trị

Những vấn đề bất cập, khó khăn đối với HTX trong quản lý, sử dụng đất trồng rừng sản xuất được ông Lâm đề cập đến như: Đất hộ thành viên góp vào làm tài sản chung của HTX đã lâu, đã được đánh giá giá trị, chuyển đổi, thay đổi giá trị nhiều lần, nhưng đã lâu và cho đến nay HTX vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; Đất của HTX, sau 1975, thành viên tập trung khai hoang, sản xuất chung cho đến nay đã được đánh giá thành giá trị tài sản của HTX, nhưng cũng không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Quang Trung - Quỳnh Trang 

Ảnh: Lê Huy