Diễn đàn Hợp tác xã Quốc gia 2026: Mở không gian kết nối mới giữa hợp tác xã và kinh tế tư nhân

Sáng 10/4, tại Hà Nội, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tổ chức Diễn đàn Hợp tác xã Quốc gia lần thứ III năm 2026 với chủ đề “Kết nối kinh tế hợp tác với hệ sinh thái kinh tế tư nhân”.

Sự kiện diễn ra nhân dịp kỷ niệm Ngày Hợp tác xã Việt Nam (11/4), 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi điền chủ, nông gia tham gia hợp tác xã nông nghiệp, đồng thời hưởng ứng Tháng hành động vì Hợp tác xã năm 2026. Theo ban tổ chức, diễn đàn có sự tham dự của khoảng 300 đại biểu là lãnh đạo Chính phủ, đại diện các bộ, ngành, địa phương, chuyên gia, doanh nghiệp và hợp tác xã tiêu biểu trên cả nước.

Phát biểu khai mạc, đồng chí Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam Cao Xuân Thu Vân cho rằng, trong bối cảnh Nghị quyết số 68-NQ/TW xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế, vấn đề đặt ra không còn là khẳng định vai trò của hợp tác xã, mà là xác định vị trí, phương thức tham gia và khả năng liên kết của khu vực này trong hệ sinh thái kinh tế mới.

Theo bà Cao Xuân Thu Vân, một nền kinh tế hiện đại không vận hành trên những chủ thể đơn lẻ, mà được hình thành từ sự kết nối, bổ trợ và tương tác giữa các thành phần. Trong cấu trúc đó, hợp tác xã cần được nhìn nhận như một mắt xích có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, thay vì chỉ dừng ở vai trò hỗ trợ sản xuất như trước đây.

Số liệu công bố tại diễn đàn cho thấy khu vực hợp tác xã đang duy trì đà phát triển tích cực cả về quy mô lẫn chất lượng hoạt động. Tính đến tháng 3/2026, cả nước có khoảng 35.197 hợp tác xã với gần 7 triệu thành viên. Trong đó, khu vực nông nghiệp có 23.512 hợp tác xã, chiếm 66,8%; khu vực phi nông nghiệp có 11.685 hợp tác xã, chiếm 33,2%.

Đáng chú ý, khoảng 78% hợp tác xã đang hoạt động hiệu quả; gần 4.700 hợp tác xã đã tham gia liên kết chuỗi giá trị và khoảng 2.600 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao. Những con số này cho thấy khu vực hợp tác xã đang từng bước chuyển từ mô hình tổ chức mang tính hỗ trợ sang mô hình chủ thể kinh tế năng động hơn, có khả năng thích ứng thị trường và tham gia sâu hơn vào các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ.

Theo các ý kiến tại diễn đàn, việc thúc đẩy kết nối giữa hợp tác xã và khu vực kinh tế tư nhân là yêu cầu đặt ra từ thực tiễn phát triển. Hợp tác xã có lợi thế về liên kết cộng đồng, tổ chức sản xuất trên nền tảng các hộ thành viên và xây dựng vùng nguyên liệu ổn định. Trong khi đó, doanh nghiệp tư nhân có thế mạnh về vốn, công nghệ, năng lực quản trị và khả năng tiếp cận thị trường. Sự gắn kết giữa hai khu vực vì vậy được kỳ vọng sẽ tạo ra các chuỗi giá trị hiệu quả hơn, đồng thời mở rộng không gian phát triển bền vững cho người dân và doanh nghiệp.

Chương trình diễn đàn được xây dựng theo hướng tập trung vào các vấn đề thực tiễn. Phiên làm việc buổi sáng xoay quanh các nhóm giải pháp về tín dụng, thể chế và chính sách nhằm thúc đẩy liên kết giữa hợp tác xã với doanh nghiệp tư nhân, với sự tham gia của đại diện Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các chuyên gia, nhà tư vấn chính sách.

Ở phần đối thoại, các đại biểu tập trung trao đổi về những điều kiện để hợp tác xã trở thành đối tác tin cậy của doanh nghiệp, cơ chế hợp tác dài hạn trong chuỗi giá trị, cũng như khả năng chuyển từ quan hệ bao tiêu sang quan hệ đối tác chiến lược, có chia sẻ lợi ích và rủi ro. Đây cũng là những nội dung trọng tâm mà diễn đàn năm nay hướng tới.

Không chỉ nhìn lại kết quả đạt được, Diễn đàn Hợp tác xã Quốc gia 2026 còn được kỳ vọng sẽ góp phần nhận diện rõ hơn những điểm nghẽn đang cản trở quá trình liên kết giữa hợp tác xã và doanh nghiệp tư nhân, từ thể chế, tín dụng, thực thi hợp đồng đến năng lực quản trị và tiêu chuẩn hóa sản xuất. Qua đó, tạo thêm động lực để khu vực kinh tế hợp tác, với nòng cốt là hợp tác xã, tham gia thực chất hơn vào hệ sinh thái kinh tế hiện đại.