Hòa Bình tái canh cây ăn quả có múi theo hướng bền vững

Hiệu quả bước đầu

Hòa Bình có diện tích cây ăn quả có múi chiếm 5% diện tích cả nước, giá trị trồng cây có múi mang lại từ 300 - 350 triệu đồng/ha/năm. Tuy nhiên, sau quá trình canh tác lâu dài, qua nhiều chu kỳ đã khiến nhiều diện tích trồng cây có múi bị thoái hóa; việc sử dụng nguồn giống cây có múi kém chất lượng, nhiễm sâu bệnh đã ảnh hưởng lớn đến mục tiêu phát triển bền vững cây có múi.

Để tổ chức lại sản xuất cây ăn quả có múi bền vững, hình thành những vùng trồng lớn, giải pháp tỉnh Hòa Bình đưa ra là tạo nguồn giống sạch bệnh phục vụ tái canh; thực hiện đồng bộ các giải pháp kỹ thuật để phát triển bền vững vùng nguyên liệu theo hướng hữu cơ, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và bảo vệ môi trường sinh thái; bảo đảm yêu cầu an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc sản phẩm; củng cố, nâng cao chuỗi giá trị đối với sản phẩm quả có múi.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình Đinh Công Sứ

Để phát triển bền vững và gia tăng chuỗi giá trị trong sản xuất cây ăn quả có múi, tỉnh đã xây dựng và triển khai thực hiện Đề án “Tái canh cây ăn quả có múi giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030”. Theo đó, Đề án đặt ra việc tổ chức lại sản xuất, với vai trò nòng cốt là doanh nghiệp, hợp tác xã liên kết chặt chẽ với các hộ sản xuất, theo chuỗi giá trị, khép kín, đồng bộ, bền vững từ phát triển vùng nguyên liệu tới sơ chế, chế biến, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm. Bên cạnh đó, tập trung tuyên truyền, phổ biến chủ trương tái canh cây ăn quả có múi đến mọi tầng lớp nhân dân và đối tượng trực tiếp thụ hưởng.

Huyện Cao Phong là một trong những địa phương điển hình của tỉnh trong thực hiện hiệu quả tái canh cây ăn quả có múi, với khoảng 800ha cây ăn quả có múi. Giám đốc hợp tác xã (HTX) 3T Nông sản Cao Phong Vũ Thị Lệ Thủy cho biết: HTX có 15 thành viên, trồng trên 20ha cây cam cho sản lượng 300 tấn/năm. Để tái cơ cấu, nâng cao giá trị cây cam, khi diện tích cây đã hết chu kỳ, HTX thực hiện quy trình cải tạo đất và trồng cây họ đậu cho đất tốt hơn. Các xã viên phải cam kết giảm thiểu hóa chất, tăng cường dùng phân trâu bò hoai mục làm phân bón; không dùng thuốc diệt cỏ, giữ lại cỏ để tạo độ ẩm cũng như vi sinh vật phát triển tăng độ màu cho đất.

Việc tái canh cây ăn quả đã đem lại hiệu quả tích cực. Với 2ha trồng cam theo mô hình hữu cơ và tuân thủ các quy trình chăm sóc đã đem lại thu nhập ổn định cho gia đình ông Đỗ Ngọc Hà cũng như hàng chục bà con trong xóm Lãi, thôn Tây Phong, huyện Cao Phong. Ông Hà chia sẻ: do cam đạt tiêu chuẩn, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, nên một năm trừ chi phí cũng lãi được trên 200 triệu đồng.

Chủ tịch UBND huyện Cao Phong Quách Văn Ngoan cho biết: với diện tích cây cam trên 1.500ha, việc thực hiện Đề án Tái canh cây có múi tại Cao Phong là nhiệm vụ quan trọng của địa phương. Huyện đã chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn tập trung hướng dẫn, tuyên truyền cho người dân thực hiện hiệu quả việc tái canh này. Đồng thời, xây dựng kế hoạch, chiến lược phát triển cây có múi theo hướng chuỗi liên kết giá trị; chú trọng tìm đầu ra cho sản phẩm, nhất là thu hút các doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu sản phẩm cam. Đến nay, hầu hết diện tích trồng luân canh đều được hỗ trợ kết nối trong khâu tiêu thụ, không có tình trạng ứ đọng sản phẩm…

Thu hút các doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu

Để góp phần thực hiện tốt đề án tái canh cây có múi giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Hòa Bình đã khuyến khích, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đầu tư phát triển cây có múi. Theo đó, tỉnh đã xây dựng cơ chế hỗ trợ cho các HTX, doanh nghiệp đầu tư liên kết sản xuất gắn với sơ chế, chế biến sâu sản phẩm phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Cùng với đó, tiếp tục lựa chọn, đề nghị công nhận cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng, nhất là với một số giống bưởi, cam hiện còn chưa có hay có ít nguồn vật liệu nhân giống (bưởi Diễn, bưởi da xanh, bưởi đỏ, cam V2).

Hòa Bình chú trọng nâng cao giá trị cây ăn quả có múi

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Công Sứ: Sở NN-PTNT sẽ phải phối hợp các cơ quan liên quan đề xuất nguồn vốn có tính chất ngân sách nhà nước và xây dựng cơ chế chính sách hỗ trợ thực hiện Đề án. Trong đó, tập trung hỗ trợ về cây giống sạch bệnh, đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia, hỗ trợ cải tạo đất và xử lý nguồn sinh vật hại trong đất. Đồng thời, bố trí, cân đối kinh phí, nguồn lực để xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất cho những dự án ưu tiên.

Bên cạnh đó, hình thành mô hình sản xuất phát triển bền vững và gia tăng theo chuỗi giá trị trong sản xuất cây ăn quả có múi tập trung, trong đó hạt nhân trung tâm là các hợp tác xã; tiếp tục đẩy mạnh đầu tư chế biến nông sản, đa dạng hóa sản phẩm; tạo nguồn giống sạch bệnh, quản lý, sử dụng bền vững tài nguyên đất nước; áp dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất...

Ngọc Nam/ Theo đại biểu nhân dân