Cà Mau:

Phát huy vai trò của kinh tế tập thể trong xây dựng nông thôn mới

Xuất phát từ ý nghĩa, mục đích thiết thực mà Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới mong muốn mang lại cho người dân nông thôn. Có thể thấy, kinh tế tập thể đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc cơ cấu lại sản xuất, thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, tiến tới hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới của các địa phương.

Dưa hấu của Hợp tác xã Lý Văn Lâm được công nhận đạt tiêu chuẩn VietGap. Ảnh: Ngọc Thu


Thực tiễn xây dựng nông thôn mới ở tỉnh ta trong thời gian qua đã khẳng định, sản xuất nông nghiệp theo hình thức cá thể của người nông dân, bên cạnh những hiệu quả cơ bản ban đầu, đã dần bộc lộ những nhược điểm trước nền kinh tế thị trường hiện nay. Bởi hiệu quả kinh tế và tính cạnh tranh còn thấp. Ngược lại, kinh tế tập thể nếu phát triển đúng hướng, sẽ là một yếu tố và động lực cơ bản để đổi mới tư duy, nâng cao trình độ sản xuất trên mọi phương diện cho người nông dân; đồng thời, đem lại hiệu quả kinh tế cao trong khu vực nông nghiệp, nông thôn, tạo nền tảng để thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới.

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới là một Chương trình lớn, được triển khai nhằm phát triển nông thôn một cách toàn diện. Trong 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí nông thôn mới, việc nâng cao thu nhập cho người dân luôn là vấn đề được các cấp, các ngành, các địa phương quan tâm, coi trọng, đặt lên hàng đầu và là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Xác định rõ tầm quan trọng của kinh tế tập thể, thời gian qua, có thể thấy việc tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể luôn nhận được sự quan tâm của các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương, sự phối kết hợp của các ngành, đơn vị, địa phương trong toàn tỉnh. Theo thống kê, hiện toàn tỉnh có 159 Hợp tác xã (trong đó, có 148 HTX đang hoạt động, còn lại 11 HTX đang tạm ngưng hoạt động). Trong đó, có 15 Hợp tác xã được tỉnh lựa chọn để hỗ trợ trong giai đoạn 2016 - 2020 (theo Kế hoạch số 22/KH-UBND ngày 28/3/2017 của UBND tỉnh về việc triển khai thực hiện Quyết định số 445/QĐ-TTg ngày 21/3/2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án”Thí điểm hoàn thiện, nhân rộng mô hình Hợp tác xã kiểu mới tại vùng đồng bằng Sông Cửu Long”). Bên cạnh đó, một số Hợp tác xã đã mạnh dạn đầu tư, mua sắm máy móc hiện đại, công nghệ tiên tiến đưa vào sản xuất, nên sản phẩm làm ra đạt chất lượng tốt, nhiều mặt hàng đã vươn ra thị trường ngoài tỉnh. Theo báo cáo của UBND các huyện, thành phố Cà Mau, đến thời điểm hiện tại có 53/82 xã đạt tiêu chí 13 về Tổ chức sản xuất. Ngoài Hợp tác xã, toàn tỉnh ta cũng hiện có 1.045 Tổ hợp tác với 15.762 thành viên. Trong đó, có 887 Tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, còn lại hoạt động trong lĩnh vực phi nông nghiệp. Qua hoạt động của mình, các Tổ hợp tác đã giúp nhau vay vốn, đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật đến với người nông dân. Đặc biệt, các tổ hợp tác khai thác trên biển đã phát huy hiệu quả, tương trợ lẫn nhau trong sản xuất, cùng khai thác, tiêu thụ sản phẩm.

Tuy nhiên, dù vai trò của các hình thức tổ chức sản xuất trong xây dựng nông thôn mới đã được khẳng định, trên thực tế, con đường phát triển của kinh tế tập thể trên địa bàn tỉnh vẫn đang gặp không ít khó khăn, trở ngại. Trước tiên, đó là nhận thức từ các cấp ủy, chính quyền, đoàn thể về các loại hình kinh tế tập thể vẫn còn nhiều hạn chế. Đặc biệt trong giai đoạn 2011-2015, Bộ tiêu chí nông thôn mới của Trung ương quy định khá “thoáng” để các xã đạt tiêu chí về Hình thức tổ chức sản xuất là: có Tổ hợp tác hoặc Hợp tác xã. Từ đó, phần lớn các địa phương lựa chọn việc thành lập các Tổ hợp tác để “đối phó” trong quá trình xây dựng nông thôn mới mà không nhận thức được tầm quan trọng của tiêu chí này trong quá trình tác động lên sản xuất, thu nhập của người dân nông thôn. Qua đó, góp phần hoàn thiện nhiều tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới. Bên cạnh đó, do tập tục sản xuất nhỏ lẻ của người dân nên khi tham gia vào Hợp tác xã, đa số bà con chưa thực sự mạnh dạn trong việc đầu tư, góp vốn, huy động nguồn nhân lực để đảm đương quá trình phát triển của thành phần kinh tế quan trọng này. Chưa kể, hầu hết các Hợp tác xã đều rất khó khăn về vốn hoạt động, chưa tiếp cận được nhiều với các tổ chức tín dụng, thiếu thông tin tư vấn về chính sách tín dụng và không có tài sản thế chấp. Ngoài ra, phần lớn các Hợp tác xã không có trụ sở, nhà xưởng sản xuất ổn định; không có đất thuê lâu dài, điều đó đồng nghĩa với việc các Hợp tác xã chưa thể yên tâm đầu tư đổi mới công nghệ, hiệu quả sản xuất chưa cao...

Từ những phân tích trên cho thấy, trong những năm qua, hoạt động của các loại hình kinh tế tập thể đã chứng tỏ được vai trò quan trọng trong quá trình xây dựng nông thôn mới, góp phần quan trọng trong việc nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn. Tuy nhiên, để kinh tế tập thể đi vào chiều sâu và phát triển đúng hướng, cần có những giải pháp cụ thể, phù hợp, quyết liệt hơn nữa trong thời gian sắp tới. Trong giai đoạn đẩy mạnh thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới hiện nay, vị trí và vai trò của kinh tế tập thể lại càng được đặt ra quan trọng hơn bao giờ hết. Để kinh tế tập thể phát triển nhanh và bền vững trong những năm tới, góp phần đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới. Xin đề xuất một số giải pháp cụ thể như sau:

- Cần tiếp tục phát huy hơn nữa vai trò của cấp uỷ đảng, chính quyền trong lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện tốt các chủ trương, chính sách có liên quan về phát triển kinh tế tập thể.

- Tăng cường công tác tuyên truyền sâu rộng trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân về bản chất, vai trò của kinh tế tập thể và chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với việc phát triển và nâng cao hiệu quả của kinh tế tập thể.

- Có cơ chế chính sách phù hợp đối với đội ngũ cán bộ Hợp tác xã để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Mạnh dạn triển khai thí điểm mô hình đưa cán bộ trẻ tốt nghiệp đại học, cao đẳng về làm việc có thời hạn tại các Hợp tác xã trên địa bàn tỉnh.

- Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, khoa học công nghệ, kinh nghiệm quản lý và tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh cho cán bộ phụ trách kinh tế tập thể, thành viên các HTX, cán bộ chủ chốt HTX nhằm đáp ứng nhu cầu công việc; tư vấn, hỗ trợ các HTX về quản lý, liên doanh, liên kết mở rộng thị trường, ứng dụng khoa học công nghệ; tiếp cận các chương trình, dự án, đề án để tạo điều kiện cho các HTX được hưởng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ của Nhà nước. Qua đó, từng bước thay đổi tập quán sản xuất nhỏ lẻ của kinh tế hộ, để mạnh dạn góp vốn giúp HTX thay đổi về chất lượng, hiệu quả hoạt động.
 Văn phòng Điều phối các chương trình mục tiêu quốc gia tỉnh Cà Mau


Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam

Giấy phép số: 239/GP-TTDT ngày 11 tháng 12 năm 2020 của Cục Phát thanh truyền hình và TTĐT thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông.

Ghi rõ nguồn: "vca.org.vn" khi phát hành thông tin từ trang này.

Copyright 2013 vca.org.vn - Technology Supported by ECPVietnam