Phát huy vai trò hợp tác xã trong liên kết chuỗi giá trị

Cách trung tâm thành phố Thái Nguyên khoảng 13km về phía Tây, Tân Cương được mệnh danh là vùng đất đệ nhất danh trà. Từ nguồn nguyên liệu chè Tân Cương và kinh nghiệm làm chè truyền thống lâu năm, Hợp tác xã chè Hảo Đạt đã kết hợp phương pháp truyền thống và khoa học, kỹ thuật hiện đại để tạo nên các dòng sản phẩm chè an toàn chất lượng cao với hương vị đặc biệt không đâu có được. Thị trường tiêu thụ rộng rãi và sự ưa chuộng của người tiêu dùng đã giúp Hợp tác xã chè Hảo Đạt khẳng định được thương hiệu cả trong và ngoài nước. Hợp tác xã chè Hảo Đạt được thành lập từ tháng 12 năm 2016 với 8 thành viên và hơn 50 hội liên kết cung cấp chè nguyên liệu. Đến nay, hợp tác xã đang hoạt động hiệu quả, giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho thành viên, góp phần xóa đói giảm nghèo tại địa phương. Để xây dựng thương hiệu cho Hợp tác xã, tạo ra sản phẩm chè sạch, an toàn, chất lượng cao nổi tiếng của vùng đất chè Tân Cương, ngay từ đầu Hợp tác xã Chè Hảo Đạt đã xây dựng kế hoạch, hướng dẫn các thành viên tổ chức sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP, an toàn hữu cơ… nhằm sản xuất ra sản phẩm trà an toàn, chất lượng, đáp ứng nhu cầu thị trường. Đến nay, Hợp tác xã Chè Hảo Đạt đã có 30 thành viên chính thức và 50 thành viên liên kết với số vốn điều lệ là 3 tỷ đồng. Các chỉ tiêu sản xuất kinh doanh của Hợp tác xã tăng liên tục qua các năm, tạo công ăn việc làm cho hơn 50 lao động tại địa phương với mức thu nhập bình quân 6 triệu đồng/người/tháng, góp phần tích cực  tạo việc làm, phát triển kinh tế, giảm nghèo của địa phương. Đặc biệt, Hợp tác xã đã xây dựng được vùng nguyên liệu chè được chứng nhận đạt tiêu chuẩn VietGAP diện tích 10 ha với sản lượng chè búp tươi đạt khoảng 130 tấn/năm. Ngoài ra, Hợp tác xã còn bao tiêu sản phẩm chè búp tươi của các tổ hợp tác trên địa bàn xã Tân Cương và vùng lân cận đáp ứng đủ với các tiêu chí theo tiêu chuẩn VietGAP khoảng 650 tấn/năm. Với nguyên liệu chè sạch, Hợp tác xã sản xuất ra các sản phẩm trà an toàn, chất lượng cao, đa dạng mẫu mã với giá thành từ 250.000- 2.500.000 đồng/kg; đăc biệt năm 2021 chè tôm nõn của hợp tác xã đã được đánh giá xếp hạng OCOP 5 sao (sản phẩm Quốc gia).

Ảnh: Hợp tác xã chú trọng tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm chè.

Cũng giống HTX chè Hảo Đạt, HTX chè Khe Cốc xã Tức Tranh huyện Phú Lương được thành lập vào năm 2018, HTX hiện có 15 thành viên, sản xuất trên tổng diện tích 280 ha trong đó có 40 ha đang được chuyển đổi sang trồng chè hữu cơ. HTX được thành lập với sứ mệnh liên kết thành viên và các hộ trồng chè tại địa phương, tạo sức mạnh về vốn, nhân lực, ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, đảm bảo an toàn lao động. Để nâng tầm sản xuất, HTX đang đẩy mạnh đầu tư nâng cấp nhà xưởng, trang bị máy móc, thiết bị, phát triển bao bì, đóng gói... hướng tới mô hình sản xuất chè khép kín, từ sản xuất nguyên liệu đầu vào, đến chế biến, đóng gói và tiêu thụ sản phẩm, đáp ứng cao của thị trường trong nước và xuất khẩu.

Ông Tô Văn Khiêm, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX Khe Cốc nhấn mạnh: “Trong HTX có con dấu, đại diện được cho bà con nhân dân, ký kết được hợp đồng, nhập khẩu máy móc, thiết bị, có những đơn hàng lớn để đáp ứng được nhu cầu của thị trường, đặc biệt là thị trường nước ngoài”.

Vùng nguyên liệu của HTX chè Khe Cốc xã Tức Tranh huyện Phú Lương đang từng bước được chuyển đổi sang trồng chè hữu cơ

Để các Hợp tác xã phát triển bền vững, tỉnh Thái Nguyên cũng đã có nhiều chính sách hỗ trợ rất thiết thực, hiệu quả. Điển hình như các xã viên của HTX Miến Việt Cường, huyện Đồng Hỷ đón niềm vui mới khi làm việc trong khu nhà xưởng mới khang trang, sạch đẹp. Từ nguồn ngân sách nhà nước, HTX đã được đầu tư gần 5 tỷ đồng để xây dựng nhà xưởng rộng gần 2.000 m2, tạo điều kiện thuận lợi để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Khu nhà xưởng mới của HTX Miến Việt Cường, huyện Đồng Hỷ

Đặc biệt các thành viên các hơp tác xã đều khảng định “Khi tham gia vào hợp tác xã đã đem lại hiêu quả kinh tế thiết thực như: giá trị nguyên liệu đầu vào giảm, năng suất lao động, chất lượng nông sản tăng, khả năng tiêu thụ tốt và ổn định, giá cả bán cũng hơn”. Một con số rất sinh động “biết nói” trong 02 kỳ đánh giá xếp hạng sản phẩm OCOP (2019, 2020) trong 76 sản phẩm được xếp hạng từ 3-5 sao OCOP, 100% là sản phẩm của kinh tế tập thể trong đó chủ yếu là của các hợp tác xã và khi được công nhận thì giá cả và doanh số bán ra của các sản phẩm điều tăng đáng kể. Năm 2021, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn vừa phê duyệt kết quả đánh giá, phân hạng sản phẩm Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) cấp quốc gia, Thái Nguyên có 02 sản phẩm OCOP đầu tiên đạt tiêu chuẩn 5 sao cấp Quốc gia là sản phẩm Chè tôm nõn của Hợp tác xã chè Hảo Đạt và sản phẩm Miến của Hợp tác xã Miến Việt Cường. Kết quả này là sự ghi nhận những nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn để nâng cao giá trị nông sản, tạo dựng thương hiệu; đồng thời, mở ra nhiều cơ hội tạo được niềm tin đối với người tiêu dùng, phát triển thị trường tiêu thụ đối với các sản phẩm chủ lực của nông nghiệp địa phương.

Chương trình OCOP đã tạo nên những tín hiệu tích cực, trở thành động lực để phát triển kinh tế vùng nông thôn, tạo ra những sản phẩm chất lượng cao, tạo liên kết theo chuỗi trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ nâng cao giá trị sản phẩm.

Thực tế cho thấy các mô hình hợp tác xã nông nghiệp đã phát huy hiệu quả tích cực, trở thành cầu nối liên kết nông dân với doanh nghiệp, kết nối nông dân với nông dân, là động lực quan trọng để phát triển kinh tế nông nghiệp, hướng tới một nền nông nghiệp sạch, phát triển bền vững.

Bài và ảnh: Mạnh Hùng

(Đài Phát thanh - Truyền hình Thái Nguyên)