Cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển HTX và hộ lâm nghiệp giai đoạn 2021-2030

Phát triển kinh tế tập thể (KTTT), hợp tác xã (HTX) là đường lối chiến lược nhất quán trong mọi giai đoạn cách mạng của Đảng và Nhà nước ta. Năm 2002, tại Hội nghị lần thứ 5, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX lần đầu tiên ban hành Nghị quyết chuyên đề về KTTT (Nghị quyết số 13/NQ-TW ngày 18/03/2002). Hội nghị Trung ương 5 khóa XIII đã ban hành Nghị quyết số 20, ngày 16/6/2022 về "Tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả KTTT trong tình hình mới" (Nghị quyết 20). Nghị quyết 20 được ban hành đã khẳng định vai trò, vị trí của KTTT trong nền kinh tế nước ta và Đảng, Nhà nước luôn coi trọng việc phát triển, nâng cao hiệu quả khu vực KTTT.

Tại Nghị quyết số 20 đã nêu quan điểm: “Phát triển KTTT cả về số lượng và chất lượng, trong đó chú trọng chất lượng, bảo đảm sự hài hoà trong tất cả các ngành, lĩnh vực, địa bàn; có chính sách ưu tiên cho các tổ chức KTTT trong lĩnh vực nông nghiệp, gắn hoạt động sản xuất kinh doanh với chuỗi giá trị sản phẩm, ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; ưu tiên phát triển các tổ chức KTTT gắn với phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế tri thức”.

Về định hướng hoàn thiện chính sách, pháp luật hỗ trợ HTX, Nghị quyết nêu rõ: Sửa đổi, bổ sung các chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển KTTT theo hướng xác định các tổ chức KTTT là chủ thể phù hợp để kết hợp giữa đầu tư của Nhà nước và đầu tư, quản lý của tập thể người dân (đầu tư công - quản trị cộng đồng). Nhà nước có cơ chế, chính sách đặc thù cho KTTT. Xây dựng chương trình tổng thể về phát triển KTTT trên phạm vi toàn quốc để thống nhất, tập trung nguồn lực, phù hợp với yêu cầu phát triển của KTTT và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ với một số chính sách 

Chính sách phát triển nguồn nhân lực: Đưa nội dung đào tạo về KTTT vào chương trình của một số trường đại học, giảng dạy chính thức trong chương trình đào tạo lý luận chính trị, chương trình bồi dưỡng quản lý nhà nước cho cán bộ, đảng viên. Chuẩn hoá các chức danh quản lý trong tổ chức KTTT (giám đốc, kế toán, kiểm soát). Khuyến khích thu hút cán bộ quản lý và khoa học về công tác tại các tổ chức KTTT, nhà nước hỗ trợ trả lương.

Chính sách đất đai: Xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích các tổ chức KTTT tích tụ đất đai cho sản xuất kinh doanh, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp để hình thành chuỗi sản xuất, cung cấp dịch vụ chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông, lâm, ngư nghiệp quy mô lớn. Hoàn thiện lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của các cấp, trong đó bố trí quỹ đất cho các tổ chức KTTT thuê. Ưu đãi hợp lý về giá và thời gian cho thuê đất đối với các tổ chức

Chính sách tài chính: Nghiên cứu, rà soát, hoàn thiện chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đối với tổ chức KTTT. Hỗ trợ phí kiểm toán, hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp đối với các tổ chức

Chính sách tín dụng: Các tổ chức KTTT được vay vốn như các tổ chức kinh tế khác; được hỗ trợ để phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm bền vững, nâng cao năng lực tài chính, quản trị điều hành, các tiêu chuẩn, điều kiện cấp tín dụng, tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng đối với các dự án sản xuất kinh doanh có hiệu quả. Nâng cao và phát huy vai trò của Quỹ hỗ trợ phát triển HTX trong việc hỗ trợ các tổ chức KTTT vay vốn với lãi suất ưu đãi, hỗ trợ lãi suất sau đầu tư và bảo lãnh tín dụng đầu tư, bảo đảm công khai, minh bạch, không để thất thoát. Hướng dẫn thực hiện hoạt động tín dụng nội bộ tại các tổ chức KTTT có đủ điều kiện.

Chính sách khoa học - công nghệ: Nhà nước hỗ trợ kinh phí cho việc cung cấp dịch vụ tư vấn về quản lý và khoa học - công nghệ cho các tổ chức KTTT trên cơ sở nhu cầu và theo hợp đồng được ký kết với cơ sở cung cấp dịch vụ tư vấn. Hỗ trợ các tổ chức KTTT đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số. Hướng dẫn các tổ chức KTTT có dự án ứng dụng, nâng cao trình độ khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo được vay vốn trung và dài hạn từ Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia và của các bộ, ngành, địa phương.

Chính sách hỗ trợ về thông tin kinh tế, kỹ năng tiếp thị và nghiên cứu thị trường: Hỗ trợ các tổ chức KTTT tiếp cận, nghiên cứu, khảo sát thị trường; xây dựng, đăng ký thương hiệu; đăng ký sản phẩm thương mại; tham gia hội chợ, triển lãm ở trong và ngoài nước.

Chính sách đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng: Tổ chức KTTT được hỗ trợ đầu tư kết cấu hạ tầng phục vụ lợi ích chung của cộng đồng thành viên hoặc là nơi tiếp nhận/triển khai các dự án đầu tư kết cấu hạ tầng của Nhà nước vì mục tiêu phát triển cộng đồng. Xây dựng kết cấu hạ tầng xúc tiến thương mại, đầu tư; xây dựng và ứng dụng thương mại điện tử, sàn giao dịch.

Chính sách bảo hiểm xã hội: Thực hiện bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người lao động và thành viên của các tổ chức KTTT làm việc theo hợp đồng, hưởng tiền lương, tiền công theo quy định của pháp luật; các thành viên khác không tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc thì tạo điều kiện để tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Hiện nay, theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật các tổ chức kinh tế hợp tác trong đó xây dựng 01 Chương quy định về các chính sách hỗ trợ, thể chế hóa các định hướng nêu trên.

Để giúp nâng cao khả năng tiếp cận các chính sách hỗ trợ HTX của Nhà nước, từng bước khắc phục những tồn tại, hạn chế, trong thời gian tới cần tập trung thực hiện đồng bộ một số giải pháp như: Củng cố tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về KTTT, HTX; Hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển KTTT, HTX; Tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, tập huấn, và phổ biến kiến thức pháp luật và các chính sách của Nhà nước về hỗ trợ phát triển KTTT, HTX;  Huy động và ưu tiên các nguồn lực từ ngân sách để thực hiện các chính sách hỗ trợ; Nâng cao khả năng tiếp cận các nguồn vốn tín dụng; 

Với định hướng của Đảng, hệ thống pháp luật, chính sách của Nhà nước về HTX ngày càng được hoàn thiện và cùng với những tín hiệu mới đang tác động tích cực tới phong trào HTX, chúng ta có niềm tin rằng, HTX sẽ dễ dàng tiếp cận các chính hỗ trợ của Nhà nước, tạo đòn bẩy để phát huy tiềm năng, góp phần xứng đáng và toàn diện về các mặt kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội trong phát triển đất nước trong bối cảnh cạnh tranh phát triển ngày càng gay gắt của thời đại toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế./.