Hướng tới kỉ niệm ngày 75 năm ngày HTX Việt Nam 11/4

Hòa Bình: Phát triển kinh tế tập thể,  hợp tác xã trong bối cảnh mới

Kinh tế tập thể (KTTT), hợp tác xã (HTX) là thành phần kinh tế quan trọng, là nền tảng vững chắc của nền kinh tế. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, cạnh tranh gay gắt của thị trường, ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh, dưới sự quan tâm, lãnh đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, có thể thấy thành phần KTTT, HTX tỉnh Hòa Bình luôn nỗ lực vượt qua thách thức để phát triển, hoạt động khá ổn định, phát triển cả về quy mô và hiệu quả, góp phần quan trọng vào sự tăng trưởng kinh tế của tỉnh, tạo việc làm, nâng cao thu nhập, xóa đói giảm nghèo tại địa phương.

Trên cơ sở các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển KTTT, HTX, Liên minh HTX tỉnh đã chủ động tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh xây dựng dựng các đề án, Nghị quyết, chỉ thị về phát triển KTTT, HTX. BCH liên minh HTX tỉnh, các HTX, đơn vị thành viên đã chủ động, sáng tạo, huy động mọi nguồn lực thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 13 - NQ/TU, ngày 29/5/2017 về xây dựng, củng cố và phát triển KTTT, HTX đến năm 2020, định hướng đến năm 2025; Kế hoạch số 162/KH-UBND về thí điểm đưa cán bộ trẻ tốt nghiệp cao đẳng, đại học về làm việc có thời hạn tại HTX; đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm… Các điểm nghẽn cản trở sự phát triển của KTTT, HTX dần được khơi thông tạo động lực để KTTT, HTX phát triển nhanh, bền vững. Số lượng, chất lượng hoạt động của HTX, THT tăng lên. Các HTX hoạt động đúng bản chất, tập trung hỗ trợ kinh tế hộ thành viên; cán bộ quản lý HTX tâm huyết, giàu kinh nghiệm, nhạy bén với thị trường. Nhờ vậy, đời sống thành viên, hộ thành viên được cải thiện.

Đến nay, toàn tỉnh có 203 THT, 425 HTX và 2 Liên hiệp HTX, gồm: Liên hiệp HTX cam và cây ăn quả có múi tại Cao Phong và Liên hiệp HTX Việt Nam; trong đó có: 298 HTX nông nghiệp; 97 HTX lĩnh vực phi nông nghiệp. Các THT và HTX ngày càng được củng cố, đổi mới, phát triển và hoạt động có hiệu quả, đã giải quyết được công ăn việc làm cho hơn 21.778 lao động; với thu nhập bình quân người lao động đạt 4 triệu đồng/người/tháng. Hàng năm thành lập trên 60 HTX, các HTX đã tập trung sản xuất kinh doanh, liên kết với các doanh nghiệp, và liên kết với nhau để sản xuất theo chuỗi giá trị và hình thành HTX kiểu mới, HTX điển hình tiên tiến; góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động nhất là vùng nông thôn, miền núi, ổn định an sinh chính trị và trật tự an toàn xã hội, tích cực tham gia chương trình xây dựng nông thôn mới và làm nghĩa vụ với ngân sách địa phương. 100% HTX hoạt động đúng quy định của Luật HTX năm 2012, bộ máy quản lý, điều hành gọn nhẹ, hiệu quả.

Các HTX, THT tích cực huy động vốn, ứng dụng KH-KT vào sản xuất, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, một số HTX hướng tới xuất khẩu… Hàng hóa có sức cạnh tranh cao. Toàn tỉnh hiện có 3 QTDND đang hoạt động với 5,68 nghìn thành viên. Tỷ lệ lao động có trình độ cao đẳng, đại học đạt 76%; thu nhập bình quân 7 triệu đồng/ người/tháng. Đến hết năm 2020, tổng số vốn hoạt động của các QTDND là 565,4 tỷ đồng. 

Bên cạnh những kết quả đạt được, các HTX còn  tồn tại một số hạn chế như:

Về quy mô sản xuất: số HTX quy mô siêu nhỏ (dưới 50 thành viên) chiếm tỷ trọng rất lớn trên 80%. Về tư liệu sản xuất như đất đai, nhà xưởng của HTX còn khiêm tốn; chưa kể tình trạng nhiều HTX, các thành viên có quan hệ huyết thống dẫn đến khả năng quy tụ đất đai, nguồn vốn từ các hộ cá thể phục vụ sản xuất thấp.

Về năng lực tài chính: trên 70% số HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp với vốn điều lệ dưới 1 tỷ đồng, chủ yếu thực hiện cung ứng dịch vụ đầu vào cho thành viên và thành viên liên kết như giống, phân bón, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, thủy lợi nội đồng. Với năng lực tài chính eo hẹp như vậy rất khó tiếp cận công nghệ tiên tiến, mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Về công nghệ sử dụng: chủ yếu là công nghệ truyền thống, có hàm lượng khoa học thấp, tỷ lệ hao phí nguyên vật liệu đầu vào cao, tính đồng nhất sản phẩm không cao, khả năng kiểm soát sản phẩm thấp. Điều này dẫn đến giá thành sản phẩm cao song giá trị sản phẩm thấp, hiệu quả sản xuất kinh doanh không lớn. Một vấn đề nữa là do ruộng đất manh mún, bờ lắm thửa nhiều dẫn đến khó áp dụng cơ giới và tự động hóa trong sản xuất, khó quy hoạch hạ tầng kỹ thuật phục vụ sản xuất. Thậm chí thuê lại đất bỏ hoang của dân để mở rộng sản xuất kinh doanh tại một số địa phương khó do giá trị địa thế lô đất.

Về khả năng tiếp cận: mạng internet đã tăng khả năng tiếp cận thông tin của các HTX, song mới tập trung ở bộ phận cán bộ quản trị trẻ, năng động, được đào tạo chuyên nghiệp; tỷ lệ cán bộ quản trị HTX chưa khai thác các tiện ích công nghệ thông tin còn cao dẫn khả năng tiếp cận công nghệ, thị trường còn thấp. Tiếp cận tài chính của các HTX cũng hạn chế do thiếu tài sản thế chấp, phương án sản xuất kinh doanh tiềm ẩn nhiều rủi ro, lãi xuất cao và chưa lắm rõ trình tự thủ tục vay.

Về năng lực thay đổi của Ban quản trị HTX còn thấp, chủ yếu sản xuất kinh doanh và bán sản phẩm thô, sản phẩm truyền thống mà chưa chủ động thay đổi, thích ứng với nhu cầu thị trường, điều này thể hiện rõ nét nhất đối với cán bộ quản trị cao niên họ ngại thay đổi, sợ và không chịu được thất bại. Thực hiện chương trình OCOP đến nay tỉnh Hòa Bình đã có 71 sản phẩm được công nhận đạt chuẩn 3 - 4 sao, tuy nhiên số lượng sản phẩm ít, mẫu mã đơn giản, khó đáp ứng đơn hàng lớn, khả năng cạnh tranh của sản phẩm ocop trên thị trường trong và ngoài nước chưa cao.

Những tồn tại trên làm cho KTTT, HTX phát triển chưa tương xứng với tiềm năng hiện có, chưa thu hút được nhiều thành viên tham gia, chưa kết nối được với doanh nghiệp để hình thành chuỗi liên kết sản xuất, sức cạnh tranh của sản phẩm chưa cao, hiệu quả sản xuất kinh doanh còn thấp, đóng góp cho phát triển kinh tế xã hội tỉnh nhà còn khiêm tốn, tỷ trọng GRDP còn ở mức 3-4%.

Bước sang Giai đoạn 2020-2025, trong bối cảnh mới với sự hội nhập sâu rộng thị trường thế giới, thực hiện hiệp định FTA, thích ứng với diễn biến phức tạp của thiên tai và dịch bệnh, đáp ứng thị trường và nhu cầu tiêu dùng đòi hỏi chất lượng sản phẩm ngày càng cao. Đòi hỏi các HTX phải nỗ lực nâng cao năng lực sản xuất, ứng dụng KHKT để tạo ra sản phẩm có chất lượng và mẫu mã tốt.

Để hỗ trợ các HTX nâng cao năng lực sản xuất, Liên minh HTX tỉnh tiếp tục xây dựng, củng cố tổ chức vững mạnh về chính trị, thống nhất mục tiêu, định hướng; phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành và UBND các huyện, thành phố tham mưu cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh ban hành cơ chế chính sách cụ thể hoá chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển KTTT và các cơ chế, chính sách đặc thù của tỉnh về hỗ trợ phát triển KTTT, trước mắt tập trung vào:

  • Xây dựng đề án, chương trình, kế hoạch, dự án hỗ trợ, phát triển HTX theo Quyết định 1804/QĐ-TTg về việc phê duyệt Chương trình hỗ trợ phát triển KTTT, HTX giai đoạn 2021 – 2025; Quyết định 167/QĐ-TTg về việc phê duyệt đề án lựa chọn, hoàn thiện, nhân rộng mô hình HTX kiểu mới hiệu quả tại các địa phương trên cả nước giai đoạn 2021 – 2025; Quyết định 340/ QĐ-TTg về việc phê duyệt Chiến lược phát triển KTTT, HTX giai đoạn 2021- 2030... và Chỉ thị số 19/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
  • Xây dựng và trình ban hành Nghị quyết về cơ chế chính sách thu hút doanh nghiệp, hộ cá thể tham gia thành viên HTX; Trình ban hành đề án xây dựng hợp tác xã điển hình tiên tiến giai đoạn 2021-2025; xây dựng chương trinh phối hợp và cụ thể hóa thành kế hoạch hoạt động hàng năm với các Sở, ngành liên quan.
  • Củng cố nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của THT, HTX thông qua việc chuyển đổi, tổ chức lại HTX theo luật HTX năm 2012. Tập trung xây dựng mô hình HTX kiểu mới gắn với chuỗi giá trị và HTX điển hình tiên tiến để nhân rộng trên địa bàn tỉnh. Tuyên truyền, phổ biến sâu rộng đến các tầng lớp Nhân dân về chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển KTTT, HTX.
  • Tập trung chỉ đạo, nhân rộng mô hình HTX kiểu mới thông qua đó vận động thành lập mới các HTX. Làm tốt công tác tư vấn hỗ trợ và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chăm lo cho các thành viên, làm cho mối quan hệ giữa Liên minh HTX tỉnh và các đơn vị thành viên ngày càng gắn bó và phát triển.

Đối với các THT, HTX và liên hiệp HTX cần tập trung vào:

Đẩy mạnh liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ tạo thành chuỗi cung ứng: số lượng và chất lượng sản phẩm được sản xuất ra cần có địa chỉ cung ứng đầu vào, địa chỉ tiêu thụ sản phẩm cụ thể thông qua hợp đồng có bảo lãnh của chính quyền địa phương cũng như quỹ phòng ngừa rủi ro trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Đặc biệt đối với sản xuất sản phẩm tươi sống ngắn ngày như gia cầm, rau, củ quả cần khuyến cáo không sản xuất tự phát dẫn đến cung vượt quá cầu, được mùa rớt giá.

Nâng cao giá trị sản phẩm bản địa nhất là sản phẩm OCOP thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, sản xuất theo quy chuẩn, quy trình an toàn dịch bệnh, tiêu chuẩn GAP, định danh vùng trồng, chính danh hóa nhà sản xuất. Qua đây vừa khai thác được lợi thế, tiềm năng vùng miền, vừa khai thác được lợi thế thích ứng của cây trồng vật nuôi tại địa phương.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ 4.0 trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Hệ thống hóa cơ sở dữ liệu KTTT, sản phẩm của HTX, xây dựng phần mềm báo cáo, thông tin trực tuyến từ HTX đến Liên minh HTX tỉnh và Liên minh HTX Việt Nam.

Với truyền thống đoàn kết, gắn bó, đức tính cần cù, sáng tạo, không lùi bước trước mọi khó khăn của cán bộ, thành viên và người lao động trong toàn ngành. Dưới ánh sáng của Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng; Nghị quyết Đại hộị lần thứ VI Liên minh HTX Việt Nam; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hòa Bình lần thứ XVII; Nghị quyết Đại hội lần thứ VI Liên minh HTX tỉnh Hoà Bình; sự phối kết hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, chúng ta tin tưởng rằng phong trào KTTT của cả nước nói chung và của tỉnh Hòa Bình nói riêng sẽ có những bước phát triển mạnh mẽ trong những năm tới, góp phần xứng đáng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc.

Trần An Định - Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Hòa Bình

 


Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam

Giấy phép số: 239/GP-TTDT ngày 11 tháng 12 năm 2020 của Cục Phát thanh truyền hình và TTĐT thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông.

Ghi rõ nguồn: "vca.org.vn" khi phát hành thông tin từ trang này.

Copyright 2013 vca.org.vn - Technology Supported by ECPVietnam