Hợp tác xã kiến tạo, xây dựng tương lai tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người

Từ những mô hình hợp tác giản đơn, đến nay, các HTX đã phát triển đa dạng về lĩnh vực, từng bước thích ứng với cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế. Sự lớn mạnh của khu vực này không chỉ thể hiện qua quy mô mà còn ở chất lượng, hiệu quả và những giá trị xã hội mang lại.

Theo số liệu của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, đến hết năm 2025, cả nước có hơn 36.000 HTX, 153 liên hiệp HTX và gần 82.000 tổ hợp tác, thu hút khoảng 7,1 triệu thành viên, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 2,7 triệu lao động. Doanh thu bình quân đạt trên 3,1 tỷ đồng/HTX/năm. Những con số này không chỉ phản ánh sự phát triển về kinh tế mà còn cho thấy vai trò của HTX trong ổn định sinh kế, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân.

Đáng chú ý, chất lượng nguồn nhân lực trong khu vực HTX ngày càng được nâng cao, với 31% cán bộ quản lý có trình độ Đại học, Cao đẳng. Đây là nền tảng quan trọng để các HTX nâng cao năng lực quản trị, đổi mới phương thức hoạt động, hướng tới phát triển bền vững.

Qua đó cho thấy, nhiều HTX đã tiên phong trong ứng dụng khoa học và công nghệ, chuyển đổi số và phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị. Đến hết năm 2025, ước tính có trên 30% HTX nông nghiệp tham gia liên kết sản xuất và tiêu thụ theo chuỗi, hàng nghìn HTX ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học và các nền tảng số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc, tiêu thụ sản phẩm trên sàn thương mại điện tử. Nhiều HTX đã xây dựng được vùng nguyên liệu tập trung, đạt các tiêu chuẩn như VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, góp phần nâng cao giá trị nông sản và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Đặc biệt, các mô hình HTX trong lĩnh vực nông nghiệp sạch, môi trường, nước sạch nông thôn hay du lịch cộng đồng đang trở thành những điểm sáng. Có thể kể đến các HTX nông nghiệp công nghệ cao tại Lâm Đồng, Sơn La, Đồng Tháp với mô hình sản xuất gắn chế biến, tiêu thụ; các HTX môi trường tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh triển khai hiệu quả hoạt động thu gom, phân loại và xử lý rác thải; hàng trăm HTX nước sạch nông thôn cung cấp nước sinh hoạt ổn định cho hàng triệu người dân; nhiều HTX du lịch cộng đồng tại Hà Giang, Quảng Nam, Ninh Bình… khai thác hiệu quả giá trị văn hóa bản địa gắn với phát triển du lịch bền vững.

Những mô hình này không chỉ tạo ra sản phẩm, dịch vụ chất lượng mà còn góp phần bảo vệ tài nguyên, giảm phát thải, cải thiện môi trường sống và nâng cao nhận thức cộng đồng về phát triển xanh. Qua đó, HTX ngày càng khẳng định vai trò là lực lượng quan trọng trong thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững, nhất là tại khu vực nông thôn và vùng khó khăn.

Sự phát triển của HTX gắn liền với quá trình hoàn thiện thể chế, chính sách. Luật Hợp tác xã năm 2023 đã tạo hành lang pháp lý thông thoáng, khuyến khích HTX hoạt động linh hoạt, tự chủ và phù hợp với cơ chế thị trường. Đồng thời, Nghị quyết số 20-NQ/TW tiếp tục khẳng định KTTT là thành phần kinh tế quan trọng, cần được củng cố và phát triển lâu dài.

Trên nền tảng đó, mô hình HTX kiểu mới ngày càng được định hình rõ nét, vận hành theo nguyên tắc tự nguyện, dân chủ, cùng có lợi, đồng thời tăng cường liên kết với doanh nghiệp, nhà khoa học và thị trường. Đây chính là hướng đi giúp HTX không chỉ phát triển kinh tế mà còn tạo dựng môi trường sản xuất-kinh doanh lành mạnh, bền vững.

Trao đổi với phóng viên, ông Đinh Hồng Thái, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, khẳng định: Cùng với sự phát triển của các HTX, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong hỗ trợ khu vực KTTT. Thông qua các hoạt động đào tạo, tư vấn, xúc tiến thương mại và hỗ trợ tiếp cận nguồn lực, hệ thống này đã góp phần nâng cao năng lực hoạt động của các HTX, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và lan tỏa các mô hình hiệu quả.

Ông Đinh Hồng Thái chia sẻ, mỗi năm, hệ thống Liên minh HTX Việt Nam tổ chức hàng trăm lớp đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn cho cán bộ quản lý và thành viên HTX, với tổng số lượt học viên lên tới hàng chục nghìn người; riêng giai đoạn gần đây, bình quân mỗi năm có trên 2.000 lớp đào tạo, tập huấn được triển khai trên toàn quốc. Nội dung đào tạo tập trung vào quản trị HTX, xây dựng phương án sản xuất kinh doanh, chuyển đổi số, marketing và phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị.

Phó Chủ tịch Đinh Hồng Thái cho biết thêm: Trong lĩnh vực xúc tiến thương mại, mỗi năm có hàng chục hội chợ, triển lãm, hội nghị kết nối cung, cầu được tổ chức, thu hút hàng trăm HTX tham gia. Nhiều sản phẩm của HTX đã được hỗ trợ đưa vào hệ thống phân phối hiện đại, sàn thương mại điện tử và xuất khẩu ra thị trường quốc tế. Đồng thời, Liên minh HTX Việt Nam đã phối hợp tổ chức hàng chục đoàn xúc tiến thương mại, khảo sát thị trường tại các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức, Thái Lan…, qua đó giúp các HTX tiếp cận đối tác, mở rộng thị trường và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Những hoạt động này không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh cho các HTX mà còn góp phần quảng bá hình ảnh sản phẩm, thương hiệu HTX Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, HTX Việt Nam cũng từng bước tiếp cận các chuẩn mực quốc tế, tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời đóng góp tích cực vào các mục tiêu phát triển bền vững, nhất là trong các lĩnh vực bảo vệ môi trường, phát triển nông nghiệp xanh và xây dựng nông thôn mới.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra đối với khu vực HTX là tiếp tục đổi mới toàn diện, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường liên kết sản xuất. Đồng thời, cần chú trọng phát triển các mô hình HTX gắn với bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Từ những thành quả đã đạt được trong những năm qua, có thể khẳng định rằng, với nền tảng pháp lý ngày càng hoàn thiện, sự đồng hành của hệ thống chính trị và nỗ lực đổi mới từ chính các HTX, khu vực KTTT đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một môi trường kinh tế-xã hội bền vững, vì lợi ích của cộng đồng. HTX không chỉ là mô hình tổ chức sản xuất, mà còn là nhân tố quan trọng góp phần kiến tạo tương lai tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người. Đồng thời cũng góp phần đưa đất nước Việt Nam phát triển theo hướng xanh, bao trùm và bền vững; nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, cải thiện chất lượng đời sống nhân dân và củng cố vững chắc nền tảng an sinh xã hội trong tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng.