Khơi thông nguồn lực từ chính sách hỗ trợ HTX

Trên cơ sở chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển kinh tế tập thể, thời gian qua, tỉnh Bắc Ninh ban hành nhiều Chương trình hành động, Nghị quyết, Đề án, Kế hoạch để thúc đẩy sự phát triển của khu vực kinh tế này. Tuy nhiên, mức độ tiếp cận và phát huy hiệu quả của các chính sách hỗ trợ chưa đạt được như kỳ vọng, cần sự khơi thông tích cực để đến được với mỗi HTX.

Theo ông Phạm Minh Hiền, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh: Ngay sau khi Luật HTX năm 2012 có hiệu lực, Bắc Ninh là một trong những địa phương dành sự quan tâm sớm, toàn diện tới khu vực kinh tế tập thể. UBND tỉnh thành lập Quỹ hỗ trợ phát triển HTX với vốn điều lệ 30 tỉ đồng. Đến nay, có 526 lượt HTX được tiếp cận nguồn vốn từ Quỹ với tổng số tiền cho vay đạt hơn 188 tỉ đồng để đầu tư mở rộng sản xuất, kinh doanh. Tỉnh ủy Bắc Ninh ban hành Chương trình hành động số 42-CTr/TU năm 2022 về việc thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW năm 2022 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới. UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 20/KH-UBND năm 2019 về thực hiện Đề án của Chính phủ: “Phát triển 15.000 HTX, liên hiệp HTX nông nghiệp hoạt động có hiệu quả đến năm 2020”; Kế hoạch số 592/KH-UBND ngày năm 2021 về việc thực hiện Đề án lựa chọn, hoàn thiện, nhân rộng mô hình HTX kiểu mới hiệu quả giai đoạn 2021 - 2025 trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh; Quyết định số 93/QĐ-UBND năm 2023 về Chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, HTX giai đoạn 2023 - 2025. HĐND tỉnh ban hành nhiều Nghị quyết về quy định hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp và hạ tầng nông thôn, hỗ trợ Chương trình OCOP, kinh tế trang trại... tạo thêm trợ lực cho các HTX.

HTX Gỗ mỹ nghệ Hiệp Thắng (thành phố Từ Sơn) được tiếp cận nhiều chương trình hỗ trợ về vốn, xúc tiến thương mại.

Đến nay, toàn tỉnh có 718 HTX và Quỹ tín dụng nhân dân, 223 tổ hợp tác và 2 Liên hiệp HTX với hơn 125.000 thành viên. Nhiều HTX sau khi chuyển đổi theo Luật HTX năm 2012 có bước cải tiến rõ rệt, năng động, hiệu quả hơn với việc sản xuất, kinh doanh theo chuỗi giá trị sản phẩm; xây dựng thương hiệu. Toàn tỉnh có 40 HTX nông nghiệp tham gia liên kết tiêu thụ sản phẩm, 50 HTX nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; có 6 HTX nông nghiệp tham gia Chương trình và sở hữu sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên. Thông qua HTX, các tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ, giống mới… được chuyển giao có hiệu quả đến các thành viên. Một số HTX tích cực tham gia cải tạo và xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng như giao thông nội đồng, thủy lợi, chợ. Nhiều HTX tiểu thủ công nghiệp, xây dựng, giao thông, vận tải, thương mại, vệ sinh môi trường. Có doanh thu đạt hàng trăm tỷ đồng, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người lao động và đóng góp tích cực cho ngân sách địa phương… Qua đánh giá thực tiễn từ các HTX, việc tiếp cận các chính sách hỗ trợ đối với các HTX còn khá nhiều hạn chế, vướng mắc. Nguyên nhân là do không ít văn bản hướng dẫn, quy định còn chưa đồng bộ, thống nhất. Chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho kinh tế tập thể tuy nhiều nhưng dàn trải, phân tán, chủ yếu là lồng ghép, thiếu tập trung, chưa thống nhất, thiếu nguồn lực hoặc không khả thi. Năng lực của cán bộ HTX có hạn nên gặp khó khăn trong việc hoàn thiện, chuẩn bị phương án, hồ sơ đề nghị hỗ trợ. Phần lớn các HTX còn thiếu vốn để đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh, nhưng khi vay vốn thì gặp khó khăn về tài sản thế chấp do không có tài sản bảo đảm. Một số HTX được thành lập chỉ xuất phát từ nhu cầu có tư cách pháp nhân để vay vốn hoặc nhận sự ưu đãi của nhà nước... Nhận diện những khó khăn, vướng mắc đó, tại Diễn đàn trực tuyến về Kinh tế hợp tác, HTX năm 2024 vừa diễn ra, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Vương Quốc Tuấn yêu cầu các sở, ban, ngành, đoàn thể, địa phương tập trung quán triệt, triển khai Nghị quyết số 20-NQ/TW năm 2022 nhằm tạo sự chuyển biến về nhận thức, nâng tầm tư duy về nhiệm vụ đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới. Cụ thể, đề xuất, sửa đổi, bổ sung các chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể theo hướng coi các tổ chức này là chủ thể phù hợp để kết hợp giữa đầu tư của Nhà nước và đầu tư, quản lý của tập thể người dân.  Khuyến khích thu hút thành viên, tăng vốn góp và vốn huy động từ thành viên để tăng nguồn vốn hoạt động, đầu tư phát triển. Hỗ trợ HTX chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản trị, xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm… tạo điều kiện thuận lợi cho HTX thành lập mới, hoạt động ổn định và phát triển bền vững, đóng góp vào sự phát triển chung của tỉnh.