Phú Thọ: Nâng cao vai trò, hiệu quả khu vực Kinh tế tập thể, Hợp tác xã góp phần thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới

Đồng chí Nguyễn Thanh Hải - UV BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiểm tra mô hình nuôi gà thịt tại HTX nông nghiệp An Phú, xã Địch Quả

Trong triển khai kế hoạch thực hiện cơ cấu lại ngành nông nghiệp và Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới việc phát triển HTX nông nghiệp đóng vai trò hết sức quan trọng, giúp tập hợp những hộ nông dân, chủ trang trại, cơ sở sản xuất nhỏ ở nông thôn tự nguyện cùng nhau để tổ chức sản xuất hàng hóa, vì lợi ích của các thành viên, phát triển cộng đồng. HTX phát triển khuyến khích góp đất, tập trung đất sản xuất quy mô lớn hơn, tạo điều kiện cơ giới hóa; kiểm soát được quy trình sản xuất đảm bảo sản phẩm sản xuất ra đồng đều, đủ số lượng, chất lượng, đáp ứng yêu cầu của thị trường, góp phần nâng cao thu nhập, đời sống của người dân nông thôn.

Trong thời gian qua, tuy gặp không ít khó khăn, nhưng các HTX nông nghiệp đã góp phần thúc đẩy kinh tế hộ phát triển, giải quyết việc làm, giảm nghèo, đảm bảo an sinh xã hội khu vực nông thôn đồng thời thể hiện vai trò quan trọng là cầu nối trong việc tiếp thu, hướng dẫn ứng dụng, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, đảm bảo nhiều khâu dịch vụ đầu vào mà từng người dân không làm được hoặc làm nhưng không hiệu quả như: Dịch vụ giống, phân bón, thủy lợi, làm đất, bảo vệ sản xuất, bảo vệ thực vật, thu hoạch, chuyển giao khoa học kỹ thuật, một số HTX đã ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, tham gia xây dựng chuỗi giá trị, gắn với liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm cho thành viên HTX. Trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện một số mô hình HTX kiểu mới hoạt động sản xuất liên kết có hiệu quả như: HTX dịch vụ sản xuất rau an toàn Tứ Xã; HTX dịch vụ và chăn nuôi thỏ Hải Phong (Lâm Thao); Hợp tác xã chăn nuôi gà Đỗ Sơn (Thanh Ba); HTX Nông nghiệp An Phú, xã Địch Quả (Thanh Sơn); HTX chăn nuôi chim bồ câu Quốc Anh (Cẩm Khê); HTX nông nghiệp Thượng Nông (Tam Nông); HTX sản xuất chè an toàn Long Cốc (Tân Sơn); HTX sản xuất chế biến chè Đá Hen (Cẩm Khê).... Nhờ đó, góp phần hình thành nhiều vùng sản xuất hàng hóa tập trung, gắn với liên kết, tiêu thụ sản phẩm như: Vùng sản xuất lúa chất lượng cao quy mô liền vùng 10 ha trở lên, với tổng diện tích 8,7 ngàn ha, vùng sản xuất rau an toàn, tập trung với quy mô 375 ha; vùng bưởi đặc sản Đoan Hùng và bưởi Diễn, vùng sản xuất chè, vùng nuôi thủy sản…

Trong chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới các HTX nông nghiệp góp phần đảm bảo tiêu chí nâng cao thu nhập, chuyển đổi hình thức tổ chức sản xuất cho người nông dân khu vực nông thôn (góp phần đạt tiêu chí số 10 về thu nhập và tiêu chí số 13 về Tổ chức sản xuất/19 Tiêu chí xây dựng NTM). Cùng với chính quyền cơ sở các HTX đã tích cực tuyên truyền, vận động thành viên và nhân dân thực hiện dồn điền đổi thửa, quy hoạch lại đồng ruộng, tạo cánh đồng lớn để có thể tổ chức sản xuất hàng hóa với quy mô tập trung. HTX đã huy động được nhiều nguồn lực từ thành viên và cộng đồng để tham gia xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn như: Giao thông nông thôn, kênh mương nội đồng, các công trình điện, nước,… phục vụ thiết thực cho sản xuất và đời sống của thành viên và cộng đồng. HTX tham gia tích cực vào phát triển ngành nghề nông thôn, nhằm giải quyết yêu cầu về cung ứng nguyên vật liệu đầu vào, từng bước tiêu thụ sản phẩm đầu ra cho thành viên, góp phần quan trọng trong việc khôi phục, phát triển ngành nghề nông thôn, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động ở nông thôn; HTX tham gia dịch vụ vệ sinh môi trường, giúp cho việc giữ gìn, bảo vệ sinh thái ở nông thôn sáng, xanh, sạch, đẹp

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, trên địa bàn tỉnh hiện nay vẫn còn 41 hợp tác xã nông nghiệp ngừng hoạt động chưa giải thể; 38 xã chưa có hợp tác xã nông nghiệp. Trình độ, năng lực quản trị của cán bộ chủ chốt hợp tác xã đa phần còn yếu, chậm đổi mới. nhiều hợp tác xã chất lượng dịch vụ chưa cao, phương thức hoạt động sản xuất kinh doanh chậm thay đổi, quy mô nhỏ lẻ; một số hợp tác xã còn thụ động, có tư tưởng trông chờ vào sự hỗ trợ của nhà nước; Bên cạnh kết quả đạt được, việc thực hiện tiêu chí 13 (về tổ chức sản xuất) trong bộ tiêu chí xã nông thôn mới còn gặp không ít khó khăn, nhất là yêu cầu các xã có mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản chủ lực dựa trên hợp đồng liên kết ổn định; số HTX ứng dụng công nghệ cao và tham gia liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị với doanh nghiệp còn ít (58 HTX chiếm 18,2%). Việc xây dựng và nhân rộng mô hình HTX hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả theo luật HTX năm 2012 còn hạn chế.

Mô hình liên kết chuỗi của HTX rau, củ, quả sạch Mạnh Liên - xã Hương Nộn, huyện Tam Nông đầu tư hệ thống nhà màng, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, tạo ra sản phẩm chất lượng, có sức cạnh tranh trên thị trường.

Để kinh tế hợp tác trong nông nghiệp phát triển bền vững gắn với thực hiện có kết quả đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp và thực hiện thành công chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới cần tiếp tục thực hiện quan điểm phát triển kinh tế tập thể của Đảng được nêu tại văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII “Tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của kinh tế tập thể, kinh tế HTX; đẩy mạnh liên kết và hợp tác dựa trên quan hệ lợi ích, áp dụng phương thức quản lý tiên tiến, phù hợp với cơ chế thị trường. Nhà nước có cơ chế, chính sách hỗ trợ về tiếp cận nguồn vốn, đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao kỹ thuật, công nghệ, hỗ trợ phát triển thị trường, tạo điều kiện phát triển kinh tế tập thể trên cơ sở phát triển và phát huy vai trò của kinh tế hộ";

Cần tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về phát triển kinh tế hợp tác, HTX và lợi ích hợp tác xã mang lại cho các thành viên, nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, sâu rộng về nhận thức và hành động của người dân và các cấp, các ngành về vai trò của kinh tế tập thể, HTX nông nghiệp.

Tiếp tục quan tâm chỉ đạo, hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể với nòng cốt là HTX tiếp tục chuyển đổi và xây dựng HTX kiểu mới để làm tốt khâu dịch vụ sản xuất, tiêu thụ sản phẩm cho kinh tế hộ. Xây dựng HTX kiểu mới gắn với phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ và an toàn sinh học; xây dựng vùng nguyên liệu nông sản tập trung gắn với cấp mã vùng trồng, mã vạch, mã QR code để đáp ứng tiêu chuẩn quản lý chất lượng (VietGAP, GlobalGAP…) và truy xuất nguồn gốc đối với các sản phẩm nông nghiệp; 

Ngành NN và PTNT tiếp tục phối hợp với các ngành liên quan tham mưu, triển khai các chính sách hỗ trợ của Trung ương, của tỉnh đã ban hành, tạo lập môi trường thuận lợi cho các HTX phát triển, đặc biệt tham mưu triển khai có hiệu quả Nghị quyết số 05/2019/NQ-HĐND ngày 16/7/2019 của của HĐND tỉnh về chính sách hỗ trợ, khuyến khích phát triển nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh; Thực hiện tốt các chính sách khuyến khích thu hút doanh nghiệp đầu tư vào phát triển nông nghiệp, nông thôn nhằm hợp tác, liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản cho nông dân thông qua HTX nông nghiệp.

Phát huy nội lực của người dân, khai thác tốt nhất các sản phẩm thế mạnh, đặc sản địa phương theo Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) gắn với xây dựng thương hiệu, bao bì nhãn mác sản phẩm, truy xuất nguồn gốc; xác định đây là nội dung đột phá, động lực, sức sống của Chương trình nông thôn mới thời gian tới.

Mặt khác, tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại thông qua việc hỗ trợ HTX tham gia Hội thảo kết nối cung cầu, giới thiệu sản phẩm, thông qua các website, ứng dụng thương mại, sàn giao dịch điện tử của ngành, của tỉnh để các tổ chức kinh tế hợp tác đẩy mạnh quảng bá các mặt hàng nông sản và cung cấp thông tin dữ liệu các đơn vị  hợp tác tiềm năng cung ứng và tiêu thụ sản phẩm nông sản cho các HTX.

Trần Tú Anh

PGĐ Sở Nông nghiệp & PTNT tỉnh Phú Thọ